ABD ile İran arasında uzun süredir yürütülen diplomatik temaslar, İsviçre’nin Luzern kentinde yapılacak imza töreniyle resmiyete kavuşuyor. Tarafların cuma günü Bürgenstock Resort’ta bir araya gelerek anlaşmayı imzalayacağı bildirildi.
İSVİÇRE’DE TARİHİ İMZA TÖRENİ
Anlaşmanın, Luzern Gölü üzerindeki Bürgenstock Resort’ta düzenlenecek yüksek güvenlikli bir toplantıda imzalanacağı açıklandı.
ANLAŞMANIN GENEL ÇERÇEVESİ
Mutabakat kapsamında askeri hareketliliğin durdurulması, ticari yolların yeniden açılması ve bölgesel gerilimin azaltılması hedefleniyor. Ayrıca imzaların ardından yaptırımların kaldırılması ve nükleer program için 60 günlük müzakere sürecinin başlaması planlanıyor.
HÜRMÜZ BOĞAZI VE EKONOMİK ADIMLAR
Anlaşmaya göre Hürmüz Boğazı’nın ticari geçişlere tamamen açılması ve enerji koridorlarının rahatlatılması öngörülüyor. ABD tarafı ayrıca İran’a yönelik yaptırımların aşamalı olarak kaldırılacağını belirtiyor.
14 MADDELİK TASLAK ANLAŞMA DETAYLARI
Anlaşmanın 14 maddelik taslağına göre, Lübnan dahil tüm cephelerde kalıcı ve derhal çatışmaların sona erdirilmesi, ABD’nin İran’ın iç işlerine müdahale etmeyeceği ve İran’ın egemenliğine saygı göstereceği taahhüt ediliyor. Deniz ablukasının 30 gün içinde kaldırılması ve ABD’nin bölgedeki askeri varlığını geri çekmesi de maddeler arasında yer alıyor.
Hürmüz Boğazı’nın 30 gün içinde yeniden açılması, petrol ve petrokimya yaptırımlarının askıya alınması ve İran’ın finansal kaynaklarına erişimin sağlanması planlanıyor. ABD ve müttefiklerinin 300 milyar dolarlık yeniden yapılanma planı sunması, nükleer konuda 60 günlük nihai müzakere sürecinin başlatılması ve yaptırımların kaldırılması hedefleniyor.
İran’ın NPT kapsamında nükleer silah üretmeme taahhüdü vermesi, ABD’nin yeni yaptırım uygulamaması ve askeri gücünü artırmaması da metinde yer alıyor. Ayrıca dondurulmuş İran fonlarından 24 milyar doların serbest bırakılması, sürecin denetlenmesi için uluslararası izleme mekanizması kurulması ve nihai anlaşmanın BM Güvenlik Konseyi onayına sunulması öngörülüyor.
Son olarak, nihai müzakerelerin yalnızca nükleer ve ekonomik başlıklara odaklanması, füze programı ve bölgesel vekil güçlerin ise kapsam dışında bırakılması kararlaştırılıyor.
