İsrail'de 27 Ekim genel seçimleri için oy verme işlemi başladı. Başbakan Binyamin Netanyahu'nun 2014 yılında Genelkurmay Başkanlığına atadığı Gadi Eisenkot, yıllar sonra seçimlerde karşısına çıktı. Gazze'deki savaşın ardından Netanyahu hükümetinden ayrılan eski komutan, Yaşar Partisi'nin lideri olarak iktidar yarışına katıldı. Son anketlerde iki siyasi bloğun da hükümet kurmak için gereken 61 sandalyelik çoğunluğa ulaşamaması, seçim sonrasındaki koalisyon ihtimallerini öne çıkardı.
NETANYAHU'NUN ATADIĞI KOMUTAN ŞİMDİ KARŞISINDA
İsrail'de seçimlerin öne çıkan isimlerinden Gadi Eisenkot, 2014 yılında Netanyahu tarafından Genelkurmay Başkanlığına atanmıştı.
İki isim, 7 Ekim 2023 saldırılarının ardından kurulan acil ulusal birlik hükümetinde birlikte görev aldı. Ancak Eisenkot, Netanyahu'nun Gazze'deki savaşı uzattığını ve rehinelerin hayatını tehlikeye attığını savunarak hükümetten ayrıldı.
Daha sonra merkez çizgideki Yaşar Partisi'nin liderliğini üstlenen Eisenkot, 27 Ekim seçimlerinde Netanyahu'nun önemli rakiplerinden biri oldu.
GAZZE'DEKİ SAVAŞTA OĞLUNU VE İKİ YEĞENİNİ KAYBETTİ
Eisenkot'un ailesi de Gazze'deki çatışmalardan etkilendi. Eski Genelkurmay Başkanı'nın en küçük oğlu Gal ile iki yeğeni çatışmalarda hayatını kaybetti.
Eisenkot, seçim kampanyasında 7 Ekim saldırılarında yaşanan güvenlik zaaflarının araştırılması gerektiğini savundu. Göreve gelmesi halinde bağımsız bir soruşturma başlatacağını açıkladı.
SON ANKETLERDE EISENKOT'UN PARTİSİ ÖNE ÇIKIYOR
Seçim öncesinde yayımlanan bazı kamuoyu araştırmalarında Eisenkot'un Yaşar Partisi ilk sırada yer alırken Netanyahu'nun Likud Partisi ikinci sırada bulunuyor.
Her iki partinin de yaklaşık 20'şer milletvekili kazanabileceği öngörülüyor. Ancak iki liderin oluşturabileceği siyasi blokların yaklaşık 50'şer sandalyede kalabileceği belirtiliyor.
İsrail'de hükümet kurmak için 120 üyeli Meclis'te en az 61 milletvekilinin desteği gerekiyor. Bu nedenle seçim sonrasında koalisyon görüşmelerinin belirleyici olması bekleniyor.
NETANYAHU İLE EISENKOT HANGİ KONULARDA AYRILIYOR?
Netanyahu, seçim kampanyasında İsrail'in bölgedeki askeri üstünlüğünü sürdürmesi ve güvenlik tehditlerine karşı gerektiğinde tek başına hareket etmesi gerektiğini savundu.
Eisenkot ise İran, Hamas ve Hizbullah'a karşı sert güvenlik politikalarını desteklemekle birlikte askeri kazanımların diplomatik sonuçlara dönüştürülmesini istiyor.
Eski komutan, Batı Şeria'daki İsrailli yerleşimlerin genişletilmesini destekliyor ve Filistin devletinin kurulmasına karşı çıkıyor.
İki isim arasındaki temel anlaşmazlıklar ise 7 Ekim saldırılarının soruşturulması, hükümetin yönetimi ve ultra-Ortodoks Yahudilerin zorunlu askerlikten muaf tutulması konularında yoğunlaşıyor.
Eisenkot, ultra-Ortodoks erkeklerin de askerlik yapmasını savunurken Netanyahu'nun koalisyonundaki ultra-Ortodoks partiler mevcut muafiyetlerin korunmasını istiyor.
SEÇİMİN KİLİDİ 61 SANDALYEDE
İsrail'de başbakan doğrudan halk tarafından seçilmiyor. Seçmenler, 120 sandalyeli Meclis'in üyelerini belirlemek için oy kullanıyor.
Seçim öncesindeki araştırmalarda İsrail vatandaşı Filistinlileri temsil eden partilerin yaklaşık 14 sandalye kazanabileceği tahmin ediliyor.
Bu partiler koalisyon görüşmelerinde önemli bir konuma gelebilecek olsa da Netanyahu ve Eisenkot, söz konusu siyasi gruplarla hükümet ortaklığı kurmaya sıcak bakmadıklarını açıkladı.
Dolayısıyla seçimlerin ardından partilerin kazanacağı sandalye sayıları kadar koalisyon görüşmelerinde alacakları tutum da önem taşıyacak.
NETANYAHU SEÇİMİ KAYBEDERSE NE OLACAK?
İsrail'de en fazla milletvekilini kazanan partinin lideri otomatik olarak başbakan olmuyor. Seçimlerin ardından Cumhurbaşkanı İzhak Herzog, hükümet kurabilecek bir milletvekilini görevlendirecek. Görevlendirilen kişiye koalisyon oluşturması için dört hafta süre tanınacak.
Netanyahu'nun partisi seçimlerde birinci olmasa bile yeterli koalisyon desteğini sağlaması halinde yeniden hükümet kurabilecek. Muhalefetin gerekli çoğunluğu oluşturması durumunda ise Netanyahu'nun başbakanlığı sona erebilecek.
Hiçbir siyasi liderin hükümet kuramaması halinde yeniden seçim yapılması gündeme gelebilir. İsrail'de 2019-2022 yılları arasında beş kez genel seçime gidilmişti.
İSRAİL SEÇİM SONUÇLARI NE ZAMAN AÇIKLANACAK?
İsrail'de 27 Ekim Salı günü başlayan oy verme işlemi Türkiye saatiyle 23.00'te sona erecek. Sandıkların kapanmasının ardından çıkış anketleri yayımlanacak. İlk sonuçların gece saatlerinde gelmesi, daha ayrıntılı tablonun ise 28 Ekim'de ortaya çıkmaya başlaması bekleniyor.
Ancak Netanyahu ile Eisenkot arasındaki siyasi mücadelenin sonucu, yalnızca oy sayımıyla kesinleşmeyebilir. Yeni hükümetin kurulması için yürütülecek koalisyon görüşmeleri, ülkenin yeni başbakanının belirlenmesinde etkili olacak.
