Sağlık hizmetlerinde hastaların tıbbi işlemler öncesinde onay vermesine ilişkin uygulamada yeni bir dönem başladı. Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren “Bilgilendirilmiş Rızanın Elektronik Ortamda Alınması Hakkında Yönetmelik”, hasta onamının dijital yöntemlerle alınmasına olanak sağladı. Düzenlemeyle daha önce kâğıt formlar ve ıslak imza üzerinden yürütülen işlemler, elektronik sistemler aracılığıyla da tamamlanabilecek. Vatandaşlar, kendilerine sunulan belgeleri e-Nabız hesaplarından inceleyebilecek ve cep telefonlarına gönderilen doğrulama kodlarıyla onay işlemi gerçekleştirebilecek.
AMELİYAT ÖNCESİ ONAM İŞLEMLERİ DİJİTALE TAŞINIYOR
Yeni yönetmelik, sağlık kuruluşlarında uygulanan bilgilendirilmiş rıza işlemlerinin elektronik ortamda yapılabilmesinin önünü açtı. Büyük ameliyatlar, girişimsel tıbbi işlemler, anestezi ve sedasyon uygulamaları öncesinde hastalara sunulan onam belgeleri de düzenlemenin kapsamına giriyor.
Hastalar, yapılacak müdahaleye ilişkin bilgilendirme formlarına e-Nabız üzerinden ulaşabilecek. Belgeleri inceleyen vatandaşlar, gerekli doğrulama aşamalarının ardından rızalarını elektronik ortamda bildirebilecek. İşlem güvenliği için hem hastanın hem de süreci yöneten sağlık meslek mensubunun kimliği müdahale öncesinde doğrulanacak.
E-NABIZ KULLANAMAYANLAR İÇİN SMS SEÇENEĞİ
Elektronik onam işlemlerinde yalnızca e-Nabız kullanılmayacak. Doğrulanmış cep telefonu numaralarına gönderilen tek kullanımlık şifreler de hastaların rıza beyanını tamamlamasında kullanılabilecek.
Özellikle dijital uygulamalardan yararlanmakta zorlanan, sağlık durumu veya engellilik nedeniyle yardıma ihtiyaç duyan vatandaşlar, kendilerine gelen SMS kodunu sağlık kuruluşundaki yetkili personele ileterek işlemlerini gerçekleştirebilecek. Görevlinin kodu ilgili sağlık bilgi sistemine girmesiyle onam süreci tamamlanabilecek.
Bu yöntemde de kimlik kontrolü yapılacak ve verilen onayın ilgili hastaya ait olduğu doğrulanacak.
HASTALAR VERDİKLERİ ONAMLARI SONRADAN İNCELEYEBİLECEK
Düzenlemenin getirdiği yeniliklerden biri de elektronik onam belgelerinin vatandaşların erişimine açılması oldu. Dijital ortamda oluşturulan kayıtlar, Sağlık Bakanlığının merkezi veri sistemine aktarılacak.
Böylece hastalar, geçmişte hangi tıbbi işlemler için elektronik rıza verdiklerini ve ilgili formları e-Nabız hesapları üzerinden görüntüleyebilecek. Onam belgelerine daha sonra da ulaşılabilecek olması, hastaların kendi sağlık işlemlerine ilişkin kayıtları takip etmesini sağlayacak.
BAKAN MEMİŞOĞLU DÜZENLEMENİN AYRINTILARINI AÇIKLADI
Sağlık Bakanı Prof. Dr. Kemal Memişoğlu, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada sağlık hizmetlerinde dijitalleşmenin sürdüğünü belirterek yeni yönetmeliğin yürürlüğe girdiğini duyurdu.
Memişoğlu, açıklamasında şu ifadeleri kullandı:
"Sağlıklı Türkiye Yüzyılı vizyonumuzu, sağlıkta dijitalleşme adımlarıyla güçlendirmeye devam ediyoruz. Bugün Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren “Bilgilendirilmiş Rızanın Elektronik Ortamda Alınması Hakkında Yönetmelik” ile tıbbi müdahale süreçlerinde yepyeni bir dönemi başlatıyoruz."
Bakan Memişoğlu, cerrahi işlemler ve anestezi uygulamalarından önce kullanılan onam formlarının elektronik sisteme aktarılacağını, hastaların belgeleri e-Nabız üzerinden inceleyebileceğini belirtti. Ayrıca dijital işlemleri tek başına tamamlayamayan vatandaşların sağlık personelinin desteğiyle SMS doğrulamasından yararlanabileceğini ifade etti.
DİJİTAL ONAMDA HASTANIN KARAR HAKKI KORUNACAK
Yeni yönetmelik, rıza işlemlerinin hangi ortamda yapılabileceğini değiştirirken hastanın bilgilendirilmesine ilişkin temel kuralları koruyor. Tıbbi müdahale öncesinde hastaya yeterli bilginin anlaşılır şekilde ve zamanında verilmesi gerekecek.
Hastanın kararını herhangi bir baskı altında kalmadan, özgür iradesiyle açıklaması ilkesi de elektronik onam sürecinde geçerliliğini sürdürecek. Böylelikle sağlık kuruluşlarında işlemlerin dijital ortamda yürütülmesi sağlanırken hasta haklarının ve kimlik doğrulama güvenliğinin korunması amaçlanıyor.
