Devlet üniversitelerinde görev yapan akademisyenlerin YouTube, sosyal medya, internet siteleri ve mobil uygulamalar üzerinden yürüttüğü yayıncılık faaliyetleriyle ilgili yeni bir değerlendirme tartışma yarattı.
Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği’nin Yükseköğretim Kurulu’na (YÖK) gönderdiği görüşte, akademisyenlerin dijital platformlardan elde ettiği gelirlerin 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 28. maddesinde yer alan “ticaret ve kazanç getirici faaliyet” yasağı kapsamında değerlendirilmesi gerektiği belirtildi.
YÖK’ÜN GÖRÜŞ TALEBİYLE BAŞLADI
Süreç, YÖK’ün 17 Haziran’da Cumhurbaşkanlığı’ndan akademisyenlerin dijital mecralardaki yayıncılık ve uygulama geliştirme faaliyetlerinin hukuki durumuna ilişkin görüş istemesiyle başladı.
Hazine ve Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığı’nın değerlendirmesinin ardından Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği Personel ve Prensipler Genel Müdürlüğü, 2 Eylül’de YÖK’e görüşünü iletti.
BAZI AKADEMİSYENLER YAYINLARINI DURDURDU
Görüşün üniversitelere ulaşmasının ardından bazı akademisyenler olası disiplin süreçleriyle karşılaşmamak için YouTube yayınlarını durdurdu veya mevcut içeriklerini kaldırdı.
Dumlupınar Üniversitesi Tarih Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Altay Tayfun Özcan, YouTube’un akademik bilginin geniş kitlelere ulaşması açısından önemli bir araç olduğunu belirterek yayınlarını durdurduğunu açıkladı.
Akdeniz Üniversitesi Tarih Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Süleyman Tekir de akademisyenlerin dijital alanlardan çekilmesinin bilgi üretimi açısından sorun oluşturabileceğini savundu.
“BİLİM İLETİŞİMİYLE ÇELİŞİYOR” TARTIŞMASI
TOBB ETÜ Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Oğuz Ergin, Türkiye’de YouTube kanalı bulunan öğretim üyesi sayısının yaklaşık 146 olduğunu belirtti.
Ergin, üniversitelerde “Bilim İletişim Ofisleri” kurulmasının teşvik edildiğini hatırlatarak akademisyenlerin dijital platformlarda bilimsel içerik üretmesinin desteklenmesi gerektiğini ifade etti.
GELİR ELDE ETMEYEN KANALLAR DA KAPSAMDA MI?
Tartışmanın önemli başlıklarından biri, herhangi bir gelir elde etmeyen akademik içerik kanallarının da bu değerlendirmeye dahil edilip edilmeyeceği oldu.
Bazı görüşlere göre reklam gelirleri kapatıldığı sürece içerik üretiminin devam edebileceği belirtilirken, “kazanç sağlama potansiyeli” bulunan faaliyetlerin nasıl değerlendirileceği konusunda belirsizlik bulunuyor.
UZMANLARDAN BİLİM VE SANAT ÖZGÜRLÜĞÜ VURGUSU
Bilişim hukuku uzmanı Avukat M. Gökhan Ahi, dijital yayıncılığın doğrudan ticari faaliyet olarak değerlendirilmesinin bilim ve sanat özgürlüğü açısından sorun oluşturabileceğini belirtti.
Tartışmanın merkezinde, akademisyenlerin kamu görevi ile dijital platformlardaki içerik üretimi arasındaki hukuki sınırların nasıl belirleneceği bulunuyor.
