Küresel ekonomide son aylarda enflasyona ilişkin iyimser hava güç kazanırken, ABD'den gelen yeni ticaret hamlesi dengeleri yeniden değiştirebilecek gelişmeler arasında gösteriliyor. Washington yönetiminin çok sayıda ülkeye yönelik açıkladığı yeni gümrük tarifeleri, yükselen enerji fiyatları ve yapay zekâ yatırımlarının oluşturduğu talep baskısıyla birleşince, üretim maliyetlerinin yeniden hızlanabileceği yorumları yapılıyor.
TİCARET POLİTİKASINDA YENİ SAYFA
ABD Başkanı Donald Trump yönetimi, zorunlu işçilikle mücadele gerekçesiyle 1974 Ticaret Yasası'nın 301. maddesini kullanarak yeni bir tarife paketi açıkladı. Yüzde 10 ile 12,5 arasında değişen ek vergiler, Türkiye'nin de içinde bulunduğu 80'den fazla ülkeyi kapsıyor. Kararın yalnızca ticaret ilişkilerini değil, küresel fiyatlama davranışlarını da etkileyebileceği belirtiliyor.
ÜÇ AYRI MALİYET UNSURU AYNI DÖNEMDE DEVREDE
Ekonomistler, küresel piyasalarda dikkat çeken unsurun yalnızca tarifeler olmadığını vurguluyor. Petrol fiyatlarının yeniden 100 dolar seviyesini aşması, enerji maliyetlerini artırırken, yapay zekâ yatırımlarının hızlanmasıyla veri merkezlerinin elektrik tüketimindeki yükseliş de üretim maliyetlerini yukarı çekiyor. Yeni gümrük vergileriyle birlikte şirketler aynı anda hem enerji hem ticaret hem de teknoloji kaynaklı maliyet baskısıyla karşı karşıya kalıyor.
ENFLASYONLA MÜCADELE DAHA ZOR HALE GELEBİLİR
Son dönemde enflasyondaki yavaşlama sayesinde birçok merkez bankasında faiz indirimleri gündeme gelmeye başlamıştı. Ancak maliyetlerin yeniden yükselişe geçmesi halinde bu beklentilerin ötelenebileceği değerlendiriliyor. Özellikle ithal ürünlerde fiyat artışlarının tüketiciye yansıması, enflasyonun beklenenden daha dirençli seyretmesine neden olabilir.
ŞİRKETLERİN PLANI DEĞİŞEBİLİR
Tarifelerin devreye girmesiyle birlikte uluslararası şirketlerin üretim ve tedarik stratejilerini yeniden gözden geçirmesi bekleniyor. Alternatif üretim merkezlerine yönelme, lojistik ağlarının değiştirilmesi ve yeni yatırım planlarının ertelenmesi ihtimali, küresel ticaret hacmi üzerinde de baskı oluşturabilir.
PİYASALARIN ODAĞI MERKEZ BANKALARINDA
Yeni tarife paketi, enerji fiyatlarındaki yükseliş ve yapay zekâ kaynaklı talep artışı, önümüzdeki dönemde merkez bankalarının kararlarını daha kritik hale getiriyor. Faiz indirimlerinin gecikmesi ihtimali güçlenirken, piyasalar enflasyonun bu gelişmelere nasıl tepki vereceğini yakından izleyecek. Küresel ekonomide son dönemde oluşan iyimserliğin korunup korunamayacağı ise hem ticaret politikalarının hem de enerji piyasalarındaki gelişmelerin seyrine bağlı olacak.
