Orta Doğu'da devam eden savaş, petrol piyasasının ardından Avrupa'daki akaryakıt fiyatlarını da etkiledi. Avrupa Birliği (AB) genelinde savaş öncesine göre benzinin litre fiyatı yüzde 24, dizelin fiyatı ise yüzde 33 yükseldi.
Avrupa Komisyonunun haftalık petrol bülteninden derlenen verilere göre, AB'de vergiler dahil ortalama benzin fiyatı 23 Şubat'ta litre başına 1,64 euro seviyesindeydi. Bu rakam 7 Eylül itibarıyla 2,04 euroya çıktı. Böylece benzindeki artış yaklaşık yüzde 24'ü buldu.
DİZELDE ARTIŞ YÜZDE 33'Ü BULDU
Dizel fiyatlarında ise daha sert bir yükseliş yaşandı. AB genelinde 23 Şubat'ta litre başına ortalama 1,59 euro olan dizel, 7 Eylül'de 2,11 euroya yükseldi. Bu dönemde dizel fiyatındaki artış yaklaşık yüzde 33 olarak hesaplandı. Akaryakıttaki yükselişin arkasında ise petrol fiyatlarındaki hareketlilik bulunuyor. Orta Doğu'daki çatışmaların genişlemesi, küresel petrol arzının geleceğine ilişkin endişeleri artırdı.
BRENT PETROL 100 DOLARI AŞTI
Bölgedeki enerji tesislerine yönelik saldırı riski ve petrol taşımacılığında yaşanabilecek aksamalar fiyatların yukarı yönlü hareketini hızlandırdı. Özellikle küresel petrol ticaretinin önemli geçiş noktalarından Hürmüz Boğazı'na ilişkin belirsizlikler piyasalarda yakından takip ediliyor. Artan jeopolitik risklerle birlikte Brent petrolün varil fiyatı eylül ayında 100 doların üzerine çıktı. Petrol fiyatlarındaki yükseliş kısa sürede Avrupa'daki pompa fiyatlarına da yansıdı. Avrupa'da dizel arzının daha sıkı hale gelmesi ise dizel fiyatlarının benzinden daha hızlı yükselmesinde etkili oldu.
BENZİNDE EN SERT ARTIŞ DANİMARKA VE FİNLANDİYA'DA
Ülkeler bazında bakıldığında benzin fiyatlarında en yüksek artış Danimarka ve Finlandiya'da kaydedildi. Danimarka'da benzinin litre fiyatı 1,94 eurodan 2,63 euroya yükseldi. Artış yaklaşık yüzde 36 oldu. Finlandiya'da ise 1,71 euro olan benzin fiyatı 2,32 euroya çıkarak yine yaklaşık yüzde 36 arttı. Bu iki ülkeyi yüzde 32'lik artışla Çekya ve Polonya, yüzde 29'la Litvanya takip etti.
DİZELDE ARTIŞ YÜZDE 47'YE KADAR ÇIKTI
Dizel tarafında en sert yükseliş Bulgaristan'da görüldü. Ülkede litre başına 1,23 euro olan dizel fiyatı 1,81 euroya çıktı. Böylece artış yaklaşık yüzde 47'ye ulaştı. Bulgaristan'ın ardından Çekya'da dizel fiyatları yaklaşık yüzde 44, Finlandiya'da yüzde 42, Polonya'da yüzde 39 ve Belçika'da yüzde 38 yükseldi. Çekya, Finlandiya ve Polonya böylece hem benzin hem de dizel fiyatlarında en yüksek artışların yaşandığı ülkeler arasında yer aldı.
AVRUPA'DA PETROL ARZI İÇİN GÖZLER ORTA DOĞU'DA
Ülkeler arasındaki fiyat farklılıklarında vergiler, döviz kurlarındaki hareketler, rafineri kapasitesi ve akaryakıt tedarik yapıları da rol oynuyor. Avrupa Komisyonu da Orta Doğu'daki jeopolitik belirsizliğin özellikle dizel ve jet yakıtı piyasalarında fiyat hareketlerini artırdığına dikkat çekiyor. AB açısından şu aşamada petrol arzında acil bir güvenlik sorunu görülmese de savaşın uzaması veya genişlemesi halinde piyasanın önümüzdeki dönemde daha da sıkılaşabileceği değerlendiriliyor.
