Antalya'da düzenlenen COP31 Zirvesi'nin dokuzuncu gününde iklim değişikliği, biyolojik çeşitlilik kaybı ve çölleşmeyle mücadele gündeme taşındı. "Rio Sinerjisi" kapsamında üç uluslararası çevre sözleşmesinin çalışmalarının ortak hedefler doğrultusunda yürütülmesi amaçlanıyor.
Yaklaşık 40 ülke ve 50 kuruluşla yürütülen hazırlıklarda toprak, su ve ekosistemlerin korunmasına yönelik iş birliği öne çıkıyor.
COP31'İN DOKUZUNCU GÜNÜNDE RİO SİNERJİSİ GÜNDEMDE
Türkiye'nin ev sahipliğinde Antalya'da devam eden Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı'nın dokuzuncu günü, "Okyanus, Denizler, Doğa ve Arazi Kullanımı – Rio Sinerjisi" temasına ayrıldı.
Zirvede okyanus ve deniz ekosistemleri, iç sular, kıyı bölgelerinin iklim değişikliğine dayanıklılığı, mavi ekonomi, biyolojik çeşitlilik ve ormanların yeniden canlandırılması konuları değerlendiriliyor.
COP31 Başkanı ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum da zirve alanında farklı ülkelerden getirilen bitkilere ilişkin paylaşım yaptı.
Kurum, açıklamasında şu ifadeleri kullandı:
"Dünyanın dört bir yanından gelen kökler, farklı coğrafyaların hikayeleri, aynı toprağın umudu. Bugün COP31’de temamız Okyanuslar, Denizler, Doğa ve Arazi Kullanımı – Rio Sinerjisi."
ÜÇ ULUSLARARASI SÖZLEŞME ORTAK HEDEFTE BULUŞUYOR
Rio Sinerjisi, 1992 yılında Brezilya'nın Rio de Janeiro kentinde gerçekleştirilen Birleşmiş Milletler Dünya Zirvesi'nden doğan üç çevre sözleşmesini ortak çalışma anlayışıyla bir araya getiriyor.
Bu sözleşmeler; Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi (UNFCCC), Biyolojik Çeşitlilik Sözleşmesi (CBD) ve Çölleşmeyle Mücadele Sözleşmesi'nden (UNCCD) oluşuyor.
Farklı taraflar konferanslarına sahip olan üç sözleşme, toprak, su kaynakları ve ekosistemlerin korunması gibi ortak alanlarda çalışmalar yürütüyor.
COP31 Başkanlığı, bu çalışmalar arasında koordinasyon sağlanmasını hedefleyen Rio Sinerjisi'ni zirvenin 10 eylem gündemi başlığından biri olarak belirledi.
40 ÜLKE VE 50 KURULUŞLA İŞ BİRLİĞİ YÜRÜTÜLDÜ
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Çölleşme ve Erozyonla Mücadele Genel Müdürü Prof. Dr. Kasım Yenigün, Rio Sinerjisi hazırlıklarının yaklaşık bir yıldır devam ettiğini açıkladı.
Yenigün, bu süreçte yaklaşık 40 ülke ile 50 uluslararası kuruluş ve sivil toplum örgütüyle ortak çalışmalar gerçekleştirildiğini belirtti.
Hazırlıklar kapsamında Antalya'da G20 çerçevesinde bir diyalog toplantısı düzenlendi. Moğolistan'daki Çölleşmeyle Mücadele COP'u ve Erivan'daki Biyolojik Çeşitlilik COP'unda da teknik ve üst düzey görüşmeler yapıldı.
YENİ BİR KURUM YERİNE ORTAK ÇALIŞMA GRUPLARI
Rio Sinerjisi Eylem Gündemi çalışmalarından sorumlu olan Kasım Yenigün, üç sözleşmenin ortak çalışma alanlarında arazi, toprak ve su kaynaklarının önemli yer tuttuğunu söyledi.
Bu alanlara ayrılan zamanın, uzmanların ve finansmanın daha verimli kullanılmasının hedeflendiğini belirten Yenigün, COP31 kapsamında Rio Sinerjisi Eylem Çalışma Grubu'nun oluşturulduğunu açıkladı.
Yeni bir kurum kurulmasının planlanmadığını vurgulayan Yenigün, şunları söyledi:
"Yeni bir yapı, yeni bir maliyet unsuru oluşturmak niyetinde değiliz. Ülkelerin bu alanda çalışan uzmanlarını, nitelikli insanlarını, bu işler için ayrılan fonlarını bir araya getirmek ve o ülkenin stratejik hedeflerine odaklanacak çalışma grupları oluşturmak istiyoruz. Rio Sinerjisi çalışmaları ülkelerin gönüllülüğüyle başlayacak."
TÜRKİYE'DE HER ŞEHİR İÇİN BİTKİ REHBERİ HAZIRLANDI
Rio Sinerjisi kapsamında doğa temelli çözümlere yönelik çalışmalar da yürütülüyor.
Kasım Yenigün, Türkiye'deki şehirlerin iklim koşullarına uygun bitki türlerini belirlemek amacıyla özel rehberler hazırlandığını açıkladı.
Bu rehberlerde kuraklığa dayanıklı ve karbon tutulumunu artırabilecek bitki türlerine yer verildi.
Hazırlanan çalışmaların kentlerdeki peyzaj düzenlemelerinde, yeşil dönüşüm projelerinde ve karbon yutak alanlarının geliştirilmesinde kullanılması hedefleniyor.
COP31 ALANINDA AÇIK HAVA BİTKİ MÜZESİ OLUŞTURULDU
Antalya'daki COP31 alanında dünyanın farklı bölgelerinden getirilen bitki türleri sergileniyor.
Ülkelerin biyolojik çeşitliliğini ve doğal özelliklerini temsil eden bitkilerin seçildiğini anlatan Yenigün, alanın özel bir yaklaşımla hazırlandığını belirtti.
Yenigün, şu ifadeleri kullandı:
"Alanı ziyaret ettiğinizde gördüğünüz bitkiler gelişigüzel seçilmiş bitkiler değil. Dünyanın dört bir tarafındaki ülkelerin kendi biyoçeşitlilikleri için uğraştıkları, odaklarına aldıkları, oranın kimliğini temsil ettiğini düşündükleri bitkileri burada topladık. Burada aslında bir bitki açık hava müzesi gerçekleştirmiş olduk. Bu da bu COP’un farklı bir başarısı olarak ele alınabilir"
Toprağın gelecek nesillere sağlıklı biçimde aktarılması gerektiğini belirten Yenigün, COP31'in eylem kadar sorumluluk ve taahhütleri de kapsadığını ifade etti.
BİYOLOJİK ÇEŞİTLİLİK KAYBINA KARŞI ULUSLARARASI ÇAĞRI
Zirveye katılan yabancı temsilciler de Rio Sinerjisi kapsamında doğanın korunmasına yönelik değerlendirmelerde bulundu.
Nijeryalı iklim avukatı Faith Osahenrumwen İdemudia, özellikle Küresel Güney ülkelerinde biyolojik çeşitlilik kaybının önemli bir sorun olduğunu belirtti.
Bu konuya yeterli önemin verilmediğini savunan İdemudia, COP31'de biyolojik çeşitliliğin daha kapsamlı ele alınması gerektiğini söyledi.
İdemudia, uluslararası farkındalığın artırılması ve görüşmelerin ilerletilmesi çağrısı yaptı.
PAKİSTAN HEYETİNDEN MANGROVLARIN KORUNMASI MESAJI
Pakistan heyetinden Muhammad Siddiq Khan, COP31 alanında sergilenen bazı bitki türlerinin kendi ülkesinde de yetiştiğini anlattı. Bu bitkilerin korunması ve çiftçilerin bilinçlendirilmesi gerektiğini belirten Khan, özellikle mangrovların karbon tutma kapasitesine vurgu yaptı.
Khan, mangrov gibi bitkilerin dünya genelinde korunmasının ve yaygınlaştırılmasının önemine işaret etti.
YEŞİL ALANLARIN İKLİM MÜCADELESİNDEKİ ROLÜ
ABD'li gözlemci Amy Ruth West Walker da zirve alanındaki bahçeler ve yeşil düzenlemelere ilişkin görüşlerini paylaştı.
Gençlik ve iş gücü gelişimi alanında faaliyet gösteren bir kuruluşu temsil eden Walker, katılımcıların yoğun görüşmelerin ardından doğal alanlarla karşılaşmasının önemli olduğunu söyledi.
Walker, biyolojik çeşitliliğin korunduğu alanların iklim değişikliğiyle mücadelenin amacını hatırlattığını ifade etti.