Uluslararası Enerji Ajansı (IEA), dünya genelinde yenilenebilir enerji kapasitesini 2030 yılına kadar üç katına çıkarma hedefinin mevcut politikalarla yakalanamayacağını öngörüyor.
Antalya'daki COP31 Zirvesi'nde konuşan IEA Başkan Yardımcısı Mary Bruce Warlick, küresel kapasitenin 2030'da 9 bin 710 gigavata ulaşmasının beklendiğini açıkladı. Warlick, hedefe ulaşmak için elektrik şebekeleri, enerji depolama ve finansman alanlarında daha hızlı adımlar atılması gerektiğini vurguladı.
IEA'DAN 2030 YILI İÇİN YENİLENEBİLİR ENERJİ UYARISI
Türkiye'nin ev sahipliğinde Antalya'da düzenlenen COP31 kapsamında Uluslararası Enerji Ajansı tarafından "Temiz Enerji Dönüşümünü Hızlandırmak" başlıklı oturum gerçekleştirildi.
Oturumda konuşan IEA Başkan Yardımcısı Mary Bruce Warlick, yenilenebilir enerji yatırımlarının artmaya devam ettiğini ancak mevcut büyüme hızının uluslararası hedefler için yeterli olmadığını söyledi.
Warlick, yenilenebilir kaynakların küresel elektrik üretiminin yaklaşık üçte birini karşıladığını belirtti. Bu oranın gelecek beş yıl içinde yüzde 45 seviyesine yaklaşmasının beklendiğini aktardı.
2030'DA KAPASİTE 9 BİN 710 GİGAVATA ÇIKACAK
IEA'nın tahminlerine göre dünya genelindeki yenilenebilir enerji kapasitesine 2026-2031 döneminde yaklaşık 4 bin 800 gigavatlık yeni kurulum eklenecek.
Ancak bu artışın, 2030 için belirlenen kapasiteyi üç katına çıkarma hedefini karşılamaya yetmeyeceği öngörülüyor.
Warlick, konuya ilişkin şu ifadeleri kullandı:
"Ancak ivme kazanmak, hedeflere ulaşma yolunda ilerlemekle aynı şey değil. Tahminlerimize göre, küresel yenilenebilir enerji kapasitesi 2030'da yaklaşık 9 bin 710 gigavata ulaşacak. Bu, 2022 seviyesinin 2,6 katına karşılık geliyor ancak 2030'a kadar kapasiteyi üç katına çıkarma hedefinin altında kalıyor."
KÜRESEL HEDEFE ULAŞMAK 2031'E KALABİLİR
IEA Başkan Yardımcısı, yenilenebilir enerji yatırımlarının önündeki engellerin azaltılması durumunda kapasite artışının hızlanabileceğini belirtti.
Bu kapsamda enerji ihalelerinin hızlandırılması, elektrik şebekelerine yönelik yatırımların artırılması, batarya depolama sistemlerinin yaygınlaştırılması ve izin süreçlerinin kolaylaştırılması gerektiğini söyledi.
Warlick, hükümetlerin gerekli politikaları hızla uygulamaya koyması halinde küresel yenilenebilir enerji kapasitesini üç katına çıkarma hedefine 2031 yılı sonunda ulaşılabileceğini ifade etti. Bu senaryoda 2030 hedefinin bir yıllık gecikmeyle gerçekleştirilmesi mümkün olabilecek.
ENERJİ VERİMLİLİĞİNDE İLERLEME HEDEFİN ALTINDA
Mary Bruce Warlick, enerji dönüşümünde yalnızca yenilenebilir kaynakların artırılmasının yeterli olmadığını, enerji verimliliğinin de geliştirilmesi gerektiğini vurguladı.
COP28 kapsamında belirlenen hedefe göre küresel enerji verimliliğinde 2030 yılına kadar yıllık yaklaşık yüzde 4'lük iyileşme sağlanması gerekiyor.
IEA verileri, küresel enerji yoğunluğundaki iyileşmenin 2024'te yaklaşık yüzde 1 seviyesinde olduğunu, 2025'te ise yüzde 2'ye yükseldiğini gösteriyor.
Warlick, bu artışa rağmen enerji verimliliğindeki ilerlemenin hedeflenen hızın gerisinde kaldığını belirtti.
HER YIL 1,3 TRİLYON DOLAR EK YATIRIM İHTİYACI
IEA Başkan Yardımcısı, enerji verimliliği hedeflerinin gerçekleştirilebilmesi için yıllık 1,3 trilyon dolarlık ilave yatırım gerektiğini açıkladı.
Warlick, söz konusu yatırımların enerji dönüşümünü hızlandırmanın yanı sıra hanelerin enerji maliyetlerini azaltabileceğini, işletmelerin rekabet gücünü artırabileceğini ve enerji güvenliğine katkı sağlayabileceğini söyledi.
Gelişmekte olan ülkelerde temiz enerji yatırımlarının hızlandırılmasının önemine değinen Warlick, bu ülkelerde yeterli ilerleme sağlanmadan küresel hedeflerin gerçekleştirilemeyeceğini ifade etti.
FOSİL YAKITLARDAN UZAKLAŞMADA ALTYAPI ENGELİ
COP31 oturumunda Brezilya COP30 Dönem Başkanlığı Kıdemli Enerji Danışmanı Amanda Ohara da enerji dönüşümündeki zorluklara ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
Ohara, fosil yakıtlara alternatif enerji kaynaklarının yaygınlaştırılması için gerekli altyapının henüz yeterli düzeye ulaşmadığını belirtti. Enerji sistemlerinin güvenli biçimde dönüştürülmesi için yatırımları destekleyecek koşulların oluşturulması gerektiğini söyledi.
ENERJİ POLİTİKALARINDA ULUSAL ÖNCELİKLER VURGUSU
Amanda Ohara, enerji dönüşümünün yalnızca iklim politikalarıyla yürütülemeyeceğini, ülkelerin kalkınma hedefleri ve ulusal enerji ihtiyaçlarının da dikkate alınması gerektiğini ifade etti.
Fosil yakıtlardan uzaklaşmaya yönelik hazırlanan yol haritalarının ülkelerin mevcut durumlarını değerlendirmesine yardımcı olduğunu belirten Ohara, bu çalışmalarla altyapı eksikliklerinin ve yatırım ihtiyaçlarının belirlenebildiğini söyledi.
Ohara, iklim hedeflerine yönelik politikaların ülkelerin ekonomik ve enerji alanındaki öncelikleriyle uyum içinde yürütülmesi gerektiğini vurguladı.