Sosyal medya kullanıcıları için yaş doğrulama dönemi 1 Kasım 2026 itibarıyla başladı. Yeni düzenlemeyle sosyal ağlarda hesap açmak isteyen kullanıcıların yaşlarını e-Devlet üzerinden doğrulaması gerekiyor. Mevcut hesaplar için ise 31 Mart 2027'ye kadar süre tanındı. Peki, sosyal medyada yaş doğrulama nasıl yapılır, e-Devlet üzerinden hangi işlemler gerçekleştirilecek ve 15 yaşından küçüklerin hesapları ne olacak?
SOSYAL MEDYADA YAŞ DOĞRULAMA NASIL YAPILIR?
Sosyal medyada yaş doğrulama işlemleri, e-Devlet Kapısı üzerinden oluşturulacak dijital bir belirteç aracılığıyla gerçekleştirilecek.
10 Ekim 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan yönetmeliğe göre kullanıcıların yaş bilgileri doğrudan sosyal medya şirketleriyle paylaşılmayacak.
Bunun yerine e-Devlet üzerinden oluşturulan yaş doğrulama belirteci, kullanıcının belirlenen yaş sınırını karşılayıp karşılamadığını gösterecek.
Sosyal medya platformları da bu belirteci kontrol ederek kullanıcının hangi yaş grubunda bulunduğunu belirleyecek.
E-DEVLET YAŞ DOĞRULAMA İŞLEMİ NASIL YAPILACAK?
Yönetmeliğin 7. maddesine göre yaş doğrulama işlemi şu aşamalardan oluşacak:
-
Kullanıcı, resmî e-Devlet Kapısı'na veya e-Devlet mobil uygulamasına giriş yapacak.
-
Siber Güvenlik Başkanlığının e-Devlet üzerinden sunacağı yaş doğrulama belirteci oluşturma hizmetine erişecek.
-
Kimlik doğrulamasının ardından yaş doğrulama belirteci oluşturacak.
-
Oluşturulan dijital belirteci ilgili sosyal medya platformuna yükleyecek.
-
Sosyal medya platformu, belirtecin resmî sistem üzerinden oluşturulduğunu kontrol edecek.
-
Kullanıcının yaş grubuna göre hesabın kullanım koşulları belirlenecek.
Bu aşamalar yönetmelikte belirtilen genel işleyişi gösteriyor.
Cumhurbaşkanlığı Siber Güvenlik Başkanlığı, kullanıcıların izleyeceği ayrıntılı teknik adımların ve platformlara ilişkin bilgilendirmelerin aşamalı olarak açıklanacağını duyurdu.
Bu nedenle e-Devlet'te kullanılacak kesin menü adları ve sosyal medya uygulamalarındaki doğrulama ekranları henüz resmî olarak ayrıntılandırılmış değil.
YAŞ DOĞRULAMA BELİRTECİ NEDİR?
Yaş doğrulama belirteci, kullanıcının kimliğini sosyal medya şirketine açıklamadan yaş grubunu doğrulamaya yarayan dijital bir araçtır.
Bu belirteçte yalnızca kullanıcının 15 yaşını doldurup doldurmadığı ve 15 yaşını doldurmuşsa 18 yaşına ulaşıp ulaşmadığı bilgisi bulunacak.
Kullanıcının adı, soyadı, açık doğum tarihi ve kimliğinin belirlenmesini sağlayabilecek diğer bilgiler sosyal medya platformlarına aktarılmayacak.
Ayrıca sosyal ağ sağlayıcıları, belirteci yaş doğrulaması dışında başka bir amaçla kullanamayacak.
SOSYAL MEDYADA 15 YAŞ SINIRI KİMLERİ KAPSIYOR?
Yeni düzenlemeye göre 15 yaşını doldurmamış çocuklara sosyal ağ hizmeti sunulamayacak.
Yaş doğrulaması sonucunda 15 yaşından küçük olduğu belirlenen kişilerin yeni hesap açma talepleri reddedilecek.
15 yaşını doldurmuş ancak 18 yaşına ulaşmamış kullanıcılar ise sosyal medya kullanabilecek.
Ancak bu yaş grubundaki kişilere çocukların güvenliğini esas alan özel hizmetler sunulacak.
15-18 YAŞ ARASINDAKİ KULLANICILAR İÇİN NE DEĞİŞECEK?
Yönetmelik, 15 yaşını doldurmuş çocukların sosyal medya hesaplarında daha yüksek güvenlik ve gizlilik standartları uygulanmasını öngörüyor.
Bu kapsamda çocuklara ait hesaplar varsayılan olarak gizli olacak ve kamuya açık hesap seçeneği sunulmayacak.
Takipçi ve takip edilen hesap bilgileri diğer kullanıcılar tarafından görüntülenemeyecek.
Ayrıca bu kullanıcılara yalnızca takip ettikleri hesaplar mesaj gönderebilecek. Mesajlarda görüldü bilgisi bulunmayacak.
Platformların çocuklara yönelik içerik önerilerini, reklamları ve iletişim özelliklerini de yaş grubuna uygun şekilde düzenlemesi gerekecek.
MEVCUT SOSYAL MEDYA HESAPLARI İÇİN SON TARİH NE ZAMAN?
Yaş doğrulama düzenlemesi 1 Kasım 2026 tarihinde yürürlüğe girdi.
Bu tarihten itibaren yeni açılacak sosyal medya hesaplarında yaş doğrulaması zorunlu olacak.
Daha önce açılmış hesaplar için ise 31 Mart 2027 tarihine kadar geçiş süresi uygulanacak.
Mevcut kullanıcıların bu tarihe kadar en az bir kez yaş doğrulaması yapması gerekiyor.
Dolayısıyla düzenlemenin yürürlüğe girmesi, mevcut bütün sosyal medya hesaplarının 1 Kasım'da kapatılacağı anlamına gelmiyor.
YAŞ DOĞRULAMASI YAPILMAZSA HESAP KAPANIR MI?
Mevcut sosyal medya hesaplarının 31 Mart 2027'ye kadar yaş doğrulamasından geçirilmesi gerekiyor.
Yönetmeliğe göre doğrulama sonucunda 15 yaşından küçük olduğu belirlenen çocukların hesapları, kendilerine bilgi verilerek kapatılacak.
15 yaşını doldurmuş ancak 18 yaşından küçük kullanıcıların hesapları ise yaşlarına uygun güvenlik koşullarına tabi olacak.
Belirlenen tarihe kadar doğrulanmayan diğer hesaplara ilişkin uygulama ayrıntılarının ilgili platformlar tarafından duyurulması bekleniyor.
SOSYAL MEDYADA YAŞ DOĞRULAMA ÜCRETLİ Mİ?
Cumhurbaşkanlığı Siber Güvenlik Başkanlığı, yaş doğrulama işlemi bahanesiyle kullanıcılardan ücret veya banka bilgisi isteyen kişilere karşı uyarıda bulundu.
Vatandaşların telefon, mesaj veya sahte internet siteleri üzerinden yöneltilen ödeme taleplerine itibar etmemesi gerektiği belirtildi.
İşlemler için yalnızca resmî e-Devlet kanallarının kullanılması istendi.
SAHTE YAŞ DOĞRULAMA MESAJLARI NASIL ANLAŞILIR?
Yeni düzenlemeyle birlikte sosyal medya kullanıcılarını hedef alan dolandırıcılık girişimlerine karşı da uyarılar yapıldı.
Özellikle hesapların kısa süre içinde kapatılacağını ileri süren mesajların kullanıcıları sahte internet sitelerine yönlendirmek amacıyla kullanılabileceği belirtildi.
Siber Güvenlik Başkanlığı ve Dezenformasyonla Mücadele Merkezi, vatandaşların SMS, e-posta veya sosyal medya mesajları üzerinden gönderilen şüpheli bağlantılara tıklamamasını istedi.
Yaş doğrulama işlemlerinde dikkat edilmesi gereken güvenlik kuralları şöyle:
-
Yalnızca resmî e-Devlet internet sitesini veya mobil uygulamasını kullanın.
-
Sosyal medya hesaplarına ilişkin bildirimleri uygulamaların resmî kanallarından kontrol edin.
-
Mesajlarda gönderilen şüpheli bağlantılara tıklamayın.
-
e-Devlet şifrenizi ve SMS doğrulama kodlarınızı paylaşmayın.
-
Banka ve kredi kartı bilgisi isteyen doğrulama taleplerine itibar etmeyin.
-
Resmî kurumların isimlerini ve logolarını taklit eden internet sitelerine karşı temkinli olun.
YAŞ DOĞRULAMA HATALI OLURSA İTİRAZ EDİLEBİLİR Mİ?
Yönetmelik, yaş doğrulama sonucuna ve hesap kapatma işlemlerine itiraz edilmesine imkân tanıyor.
Sosyal medya platformlarının kullanıcılar için ücretsiz, Türkçe dil seçeneği bulunan ve erişilebilir bir itiraz sistemi oluşturması gerekiyor.
İtirazların yalnızca otomatik sistemlerle değil, insan incelemesini de içeren bir süreçle değerlendirilmesi öngörülüyor.
İtiraz sonuçlanana kadar hesaba ait içerikler ve kişisel veriler silinemeyecek.
Kullanıcılar, itiraz sonucuna karşı Siber Güvenlik Başkanlığına şikâyette bulunabilecek veya yargı yoluna başvurabilecek.
ŞÜPHELİ YAŞ DOĞRULAMA BAĞLANTILARI NEREYE BİLDİRİLİR?
Siber Güvenlik Başkanlığı, kamu kurumlarını taklit eden sahte internet siteleri ile şüpheli bağlantıların resmî ihbar kanalı üzerinden bildirilmesini istedi.
Yaş doğrulama bahanesiyle kişisel bilgi toplamaya çalışan bağlantılar, Başkanlığın internet sitesindeki ihbar bölümünden bildirilebilecek.
Kullanıcıların güncel işlem adımlarını da Siber Güvenlik Başkanlığının ve sosyal medya platformlarının resmî duyurularından takip etmesi gerekiyor.
