Orta Vadeli Program’da (OVP) 2027 yılı için Brent petrolün ortalama 76 dolar seviyesinde olması öngörülürken, Brent 100 doların üzerine çıktı. Ekonomist Levent Işık, mevcut fiyatların kalıcı hale gelmesi durumunda enerji faturası, cari açık ve enflasyon hedefleri üzerinde baskı oluşabileceğini söyledi. Orta Vadeli Program’da 2027 yılına ilişkin makroekonomik hedefler açıklanırken enerji fiyatları önemli varsayımlardan biri olarak öne çıktı. Programda 2027 için yüzde 4,2 büyüme, yüzde 21 enflasyon ve milli gelire oranla yüzde 1,9 cari açık hedefleniyor. Brent petrol için ise 2027 yılında ortalama 76 dolar seviyesinde bir fiyat varsayımı kullanılıyor. Ancak petrol piyasasında mevcut tablo bu varsayımdan önemli ölçüde ayrışıyor.
OVP İLE PİYASA ARASINDA 24 DOLARLIK FARK
OVP hedeflerini değerlendiren Ekonomist Levent Işık, petrol fiyatlarındaki seviyelerin kalıcı hale gelmesi durumunda programdaki enerji varsayımlarının baskı altında kalabileceğine dikkat çekti. Işık, “Asıl sorun artık petrolün 100 dolara çıkıp çıkmayacağı değil, 100 doların üzerinde ne kadar süre kalacağıdır. Brent’in 76 dolar yerine 100 dolar civarında ortalama oluşturması, Türkiye’nin enerji ithalat faturasında önemli bir ek maliyet yaratabilir” dedi.
Işık, Türkiye’nin yıllık petrol ve petrol ürünü ithalat hacmi üzerinden yaptığı hesaplamada, varil başına yaklaşık 24 dolarlık farkın milyarlarca dolarlık ek maliyet yaratabileceğini söyledi.
YÜZDE 21 ENFLASYON HEDEFİ İÇİN RİSK
Petrol fiyatlarının yüksek seyretmesinin enflasyon açısından da önem taşıdığını belirten Işık, enerji maliyetlerindeki artışı akaryakıt fiyatlarına, taşımacılığa ve üretim giderlerine yansıyabileceğini aktardı. Bu nedenle petrol fiyatlarının uzun süre 100 dolar civarında kalması, 2027 için öngörülen yüzde 21 enflasyon hedefinin yakalanmasını zorlaştırabileceği belirtildi. Işık, petrol fiyatlarının yanı sıra tahıl ve diğer emtia fiyatlarında yaşanabilecek artışların da fiyat baskısını güçlendirebileceğini aktardı.
CARİ AÇIK HEDEFİ DE BASKI ALTINDA
OVP’de 2027 yılı için cari açığın milli gelire oranının yüzde 1,9’a gerilemesi hedefleniyor. Işık, “Yüksek petrol fiyatları Türkiye’nin ithalat için ödeyeceği döviz miktarını artırabilir. Böylelikle enerji faturasındaki yükselişin kalıcı olması halinde cari açığın OVP hedefinin üzerinde gerçekleşme riski de artabilir” diye konuştu.
ASIL SORU 2027 ORTALAMASI
Mevcut fiyatlarla OVP’yi değerlendirirken günlük petrol fiyatından çok 2027 yılı ortalamasına bakılması gerektiğini söyleyen Işık, şunları kaydetti:
“Fiyatların uzun süre bu seviyelerde kalması veya 2027 yılı ortalamasının 76 dolar varsayımından belirgin şekilde yüksek gerçekleşmesi durumunda programdaki enflasyon, cari açık ve büyüme hedeflerinin yeniden değerlendirilmesi gerekebilir. Bu nedenle OVP’de farklı petrol fiyatları üzerinden alternatif senaryolar oluşturulması faydalı olacaktır.”
Ekonomist Işık, mevcut tabloya göre artık sorunun “Brent 100 dolara çıkarsa ne olur?” değil, “Brent 100 dolar civarında kalırsa OVP hedefleri ne kadar dayanır?” olduğunu dile getirdi.
