Yemek atıklarını doğa dostu bir yöntemle üretime kazandıran Kenyalı kadınlar, hem çevreyi koruyor hem de aile ekonomisine katkı sağlıyor. Kenya’nın başkenti Nairobi’deki çöpe atılan yemekleri toplayıp dönüştüren kadınlar, sürdürülebilir atık çözümlerini tanıttı.
Sıfır Atık Festivali'nde Manşet Haber’e konuşan Kenyalı kadınlar, Nairobi’de çöplerin yaygın bir sorun olduğunu anlattı. Kadınların, sokaklardan topladıkları yemek atıklarını hem briket hem de kara asker sineği çiftlikleri ile protein deposu yeme dönüştürme süreçleri, ziyaretçilerden büyük ilgi gördü.
NAIROBI’DE ÇÖP KRİZİ VE DANDORA
Nairobi’de kurumsal atık toplama programlarının yetersizliği, sokaklarda çöp atılmasını yaygın hale getiriyor. Halk çoğunlukla çöpleri yakıyor veya uzak alanlara bırakıyor. Afrika'nın en büyük açık çöp sahalarından biri olan Dandora, sorunun merkezinde bulunuyor. Sivil toplum örgütleri zaman zaman temizlik seferberlikleri düzenleyerek plastik atık topluyor.BRİKET ÜRETİMİ VE KULLANIMI
Kenyalı kadınlar ise atıkları brikete dönüştürerek çöp yığılımını asgari düzeye indirdikleri formülü paylaştı: “Kenya’da karşılaştığımız en büyük zorluk, özellikle Kenya’nın başkenti Nairobi’de, insanların neredeyse her yerde çöp atmasıdır. Çöpler, yağmur suyu drenajlarını tıkıyor ancak artık bu çok büyük bir sorun değil. Çünkü artık atık ürünleri topluyor ve örneğin bu briketleri üretiyoruz. Bu briketler yemek pişirmek için kullanılıyor. Plastik ve biberler yakıldıktan sonra su ile karıştırılarak kül elde ediliyor ve briket makinesinde şekillendiriliyor.''
SÜRDÜRÜLEBİLİR ÇÖZÜMLER
Kenyalı katılımcılar, atıkların bir bölümünü ise kara asker sineği çiftçiliğinde değerlendirildiğini belirtti. Bu yöntemin hem atık miktarını azalttığı hem de protein üretimine katkı sağladığı vurgulandı. Toplumun bilinçlenmesi durumunda, atıkların çok daha verimli kullanılabileceği ifade edildi.BİLİNÇLENDİRME VE TAŞIMA SORUNLARI
Kadınlar, “Toplum, atığı azaltma yolları konusunda yeterince bilinçli değil. Atıkları taşımak için yeterli imkânımız yok. Fırsat verilirse, pazar alanlarında yeşil alanlar oluşturarak atıkları üretildikleri yerde değerlendirebiliriz. Karşılaştığımız temel zorluklar bilinçlendirme ve taşıma sorunlarıdır” ifadelerini kullandı.
KARA ASKER SİNEĞİ ÇİFTLİĞİ NEDİR?
Gıda atıklarıyla aynı kutuya konulan siyah asker sinekleri, beslendikleri atıkla protein deposu bir hayvan yemine dönüştürüyor. Böylece gıda atıkları çöpe gitmemiş oluyor ve hayvan yeminden tasarruf sağlanıyor. Oluşan yemler, özellikle tavuk ve balık yetiştiriciliğinde kullanılıyor. Bu çiftliklerden aynı zamanda gübre de elde ediliyor.
