Uzay ekonomisinde özel sektörün ağırlığı hızla artıyor. Özel operatörlerin fırlatılan uydulardaki payı 2025’te yüzde 88’e yükselirken, uzay girişimlerine yönelik özel yatırımlar 11,7 milyar avroya ulaşarak 2021’den bu yana en yüksek seviyeyi gördü.
OECD’nin “The Space Economy at a Glance 2026” ve Avrupa Uzay Ajansının “2026 Uzay Ekonomisi Raporu”ndan derlenen verilere göre, uzay sektörü yeni teknolojiler, hizmetler ve yatırımlarla büyümeyi sürdürüyor.
UYDULARIN YÜZDE 88'İ ÖZEL OPERATÖRLERE AİT
Özel operatörlerin fırlatılan uydulardaki payı 2010’da yüzde 23 seviyesindeyken, 2025’te yüzde 88’e çıktı. Geçen yıl uzaya gönderilen uyduların yüzde 82’sini telekomünikasyon uyduları oluşturdu.
Uydu haberleşmesi, navigasyon, konum tabanlı hizmetler ve dünya gözlemini kapsayan aşağı yönlü uzay pazarı da 2025’te yüzde 7 büyüyerek 489 milyar avroya ulaştı.
OPERASYONEL UYDU SAYISI 15 BİNE YAKLAŞTI
Dünya yörüngesindeki operasyonel uydu sayısı 2025 sonunda 14 bini aşarken, 2026’nın ortasında 15 bine yaklaştı. Gelecekte fırlatılması planlanan uydu projelerinin sayısı ise milyonlarla ifade ediliyor.
2025’te ABD 181, Çin 92, Avrupa ise 8 yörüngesel fırlatma gerçekleştirdi. Dünya genelinde yaklaşık 220 küçük ve mikro fırlatma aracı girişimi takip ediliyor.
ÖZEL YATIRIMLAR 11,7 MİLYAR AVROYA ÇIKTI
Uzay girişimlerine yönelik özel yatırımlar 2024’te 7,3 milyar avro seviyesindeyken, 2025’te 11,7 milyar avroya yükseldi. Artışta ABD’deki yatırım hareketleri belirleyici oldu.
ABD merkezli uzay şirketlerine yönelik özel yatırımlar yaklaşık 3 milyar avrodan 8 milyar avroya çıkarak yüzde 177 arttı. Aynı dönemde Avrupa’da yüzde 8, Çin’de yüzde 15 ve Japonya’da yüzde 35 düşüş kaydedildi.
KAMU UZAY BÜTÇESİ GERİLEDİ
Küresel kamu uzay bütçesi 2024’teki 123 milyar avrodan 2025’te yüzde 3 azalarak 119 milyar avroya geriledi. Bütçenin yüzde 53’ü savunma, yüzde 47’si ise sivil amaçlı programlara ayrıldı.
Küresel kamu uzay bütçesinde ABD yüzde 58 ile en büyük paya sahip olurken Çin yüzde 15, Avrupa yüzde 11, Rusya ve Japonya ise yüzde 5’er pay aldı.
ÜRETİM VE FIRLATMA PAZARI 75 MİLYAR AVRO
Uzay araçlarının üretim ve fırlatma pazarı 2025’te yüzde 20 büyüyerek 75 milyar avroya ulaştı. Bu pazarın yüzde 78’ini üretim, yüzde 22’sini ise fırlatma faaliyetleri oluşturdu.
Küresel uzay bağlantılı gelirlerin ise 2025’te 550-600 milyar dolar aralığında olduğu tahmin edildi.
UZAY EKONOMİSİNİN YENİ GÜNDEMİ: YAPAY ZEKA VE ENKAZ
Uzay sektöründeki teknolojik çalışmalar yapay zeka destekli analizler, kuantum uygulamaları, uzay enkazının azaltılması, yörünge içi sistemler ve gelişmiş güç teknolojilerine yoğunlaşıyor.
Sektördeki büyümeyle birlikte yörünge güvenliği ve tedarik zinciri riskleri de gündemde. Yörüngede yaklaşık 45 bin 860 uzay enkazı parçası düzenli olarak takip edilirken, takip edilemeyecek kadar küçük ancak hasara yol açabilecek 140 milyondan fazla parçanın bulunduğu tahmin ediliyor.
