İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, Umman ile Hürmüz Boğazı’na ilişkin yürütülen müzakerelerde son aşamaya gelindiğini bildirdi.
İran’ın resmî haber ajansı İRNA’ya konuşan Arakçi, görüşmelerin ayrıntılarına ilişkin kapsamlı bilgi vermedi ancak müzakere sürecinin tamamlanmaya yaklaştığını ifade etti.
GÖRÜŞMELER DENİZ TRAFİĞİNİN GÜVENLİĞİNİ KAPSIYOR
İran ile Umman arasındaki görüşmelerde Hürmüz Boğazı’ndan geçen gemilerin güvenliği, deniz trafiğinin yönetimi ve bölgedeki seyrüsefer düzeninin ele alındığı belirtiliyor.
İki ülke, daha önce boğazdaki gemi geçişlerinin güvenli biçimde yürütülmesi amacıyla siyasi, teknik ve hukuki düzeyde görüşmelere devam etme konusunda anlaşmıştı.
ORTAK KOMİTE KURULMUŞTU
İran ile Umman, 23 Haziran’da Hürmüz Boğazı’nın yönetimine ilişkin bir ortak komite kurulması konusunda uzlaşmıştı.
Hürmüz Boğazı’ndaki Seyrüsefer Yönetimi Ortak Komitesinin ilk toplantısı ise 29 Haziran’da Umman’ın başkenti Maskat’ta gerçekleştirilmişti. Toplantıda deniz trafiğinin güvenliğini sağlayacak düzenlemeler ele alınmıştı.
ANLAŞMANIN İKİ TARAFLI OLDUĞU VURGULANDI
İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi de müzakerelerin sonuçlandırılma aşamasında olduğunu belirtti.
Bekayi, İran ile Umman arasındaki görüşmelerin iki kıyıdaş ülkeyi ilgilendiren ikili bir süreç olduğunu savunarak diğer ülkelerin müzakerelere müdahil olmaması gerektiğini söyledi.
BOĞAZIN STATÜSÜNÜN DEĞİŞECEĞİ BELİRTİLDİ
Bekayi, Hürmüz Boğazı’nın statüsünün bölgedeki çatışmalardan önceki dönemde olduğu gibi devam etmeyeceğini ifade etti.
İran tarafı, boğazdaki geçiş düzenlemelerinin kendi egemenlik hakları ile uluslararası hukuk esas alınarak belirlenmesi gerektiğini savunuyor. İran ve Umman da yapılacak düzenlemelerde iki kıyıdaş ülkenin haklarının korunacağını açıklamıştı.
GEÇİCİ DENİZ KORİDORU GÜNDEME GELMİŞTİ
Umman, haziran ayında bütün gemilerin geçişini kolaylaştırmak amacıyla Hürmüz Boğazı’nda geçici bir deniz koridoru oluşturulması seçeneği üzerinde Uluslararası Denizcilik Örgütü ile koordinasyon sağlandığını duyurmuştu.
Açıklamada, ticari gemilerin boğazdan ücret ödemeden geçişinin sağlanmasının amaçlandığı belirtilmişti.
60 GÜNLÜK GEÇİCİ DÜZENLEME ELE ALINDI
İran ve Umman dışişleri bakanlarının daha önce yaptığı görüşmelerde, Hürmüz Boğazı’ndaki deniz trafiği için planlanan 60 günlük geçici düzenlemeler değerlendirilmişti.
Taraflar, siyasi istişarelerin yanı sıra teknik ve uzman düzeyindeki temasların da sürdürülmesi konusunda anlaşmıştı.
ABD’YE TEHDİT MESAJI
İsmail Bekayi, açıklamasında ABD’nin tehditleri karşısında İran’ın tutumunu değiştirmeyeceğini de söyledi.
ABD’nin bölgede yeni bir askerî girişimde bulunması hâlinde karşılık vereceklerini belirten Bekayi, “ABD’liler maceracılık peşinde koşarsa kesin bir cevap alırlar” ifadelerini kullandı.
HÜRMÜZ BOĞAZI STRATEJİK ÖNEM TAŞIYOR
Basra Körfezi’ni Umman Denizi ve Hint Okyanusu’na bağlayan Hürmüz Boğazı, küresel enerji taşımacılığı açısından dünyanın en önemli deniz yollarından biri olarak kabul ediliyor.
Bölgede yaşanan askerî ve siyasi gerilimler, gemi trafiğini, enerji sevkiyatını, sigorta ücretlerini ve küresel tedarik zincirlerini doğrudan etkiliyor.
