İran Silahlı Kuvvetlerinin askerî operasyonlarını yöneten Hatemu’l Enbiya Merkez Karargâhı, ABD’nin İran limanlarına yönelik deniz ablukasına ilişkin açıklama yaptı.
Karargâh, ABD güçlerinin son günlerde İran’ın kara ve kıyı sularında seyreden ticari gemiler ile petrol tankerlerini tehdit ettiğini savundu. Söz konusu faaliyetlerin deniz ulaşımındaki güvenliği tehlikeye attığını ve bölgedeki istikrarsızlığı artırdığını ileri sürdü.
Açıklamada, “ABD’nin bu adımını bölgedeki savaşın genişletilmesi olarak değerlendiriyoruz.” ifadesi kullanıldı. İran Silahlı Kuvvetlerinin ABD ordusundan gelebilecek herhangi bir saldırı veya tehdidi karşılıksız bırakmayacağı ve gerekli karşılığı vereceği belirtildi. İran’ın açıklaması, Tahran’ın askerî değerlendirmesini yansıtıyor; iddialara ilişkin ABD tarafından ayrı bir doğrulama yapılmadı.
CENTCOM: 17 GEMİNİN ROTASI DEĞİŞTİRİLDİ
ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı, İran limanlarına yönelik deniz ablukasının sürdüğünü açıkladı. CENTCOM’un paylaştığı son verilere göre abluka kapsamında 17 ticari geminin rotası değiştirildi.
Açıklamada, ablukaya uymadığı belirtilen iki geminin “hizmet dışı bırakıldığı”, iki gemiye ise uyumun sağlanması amacıyla ABD askerlerinin çıktığı bildirildi. Ancak gemilerin adları, taşıdıkları yükler ve müdahalelerin meydana geldiği noktalar hakkında ayrıntılı bilgi paylaşılmadı.
CENTCOM, deniz ablukasının İran limanlarına giriş ve çıkış yapan gemilere yönelik olduğunu savunuyor. ABD yönetimi uygulamanın İran’ın askerî ve ekonomik kapasitesini sınırlandırmayı amaçladığını belirtirken İran, bu müdahaleleri kendi egemenliğine ve uluslararası deniz ulaşımına yönelik tehdit olarak değerlendiriyor.
ABD’nin resmî açıklamasında önceki abluka döneminde 140’tan fazla geminin yönlendirildiği, dokuz geminin hareket kabiliyetinin engellendiği ve insani yardım taşıyan 50’den fazla gemiye geçiş izni verildiği de aktarılmıştı.
ABLUKA KALDIRILMIŞ, ARDINDAN YENİDEN BAŞLATILMIŞTI
ABD, İran limanlarına yönelik deniz ablukasını ilk olarak savaş sırasında uygulamaya koymuştu. Taraflar arasında yürütülen temasların ardından CENTCOM, 18 Haziran 2026’da ablukayı kaldırdığını ancak mutabakata uyulup uyulmadığını izlemek amacıyla bölgedeki askerî varlığını sürdüreceğini açıklamıştı.
Donald Trump yönetimi, temmuz ayında İran’ın anlaşma şartlarına uymadığını öne sürerek ablukayı yeniden başlattı. Trump, uygulamanın yalnızca İran gemileri ile İran adına faaliyet gösterdiği belirtilen müşterileri hedeflediğini, diğer ülkelerin Hürmüz Boğazı’nı kullanmaya devam edebileceğini savundu.
Yeniden başlayan abluka sürecinde ABD güçleri bazı gemilerin rotasını değiştirirken bazı gemilere müdahalede bulundu. ABD ordusunun bir ticari gemiye ateş açtığı ve geminin İran limanlarına ulaşmasının engellendiği de uluslararası basına yansıdı. Bu gelişmeler, Hürmüz Boğazı ve Umman Körfezi çevresindeki askerî gerilimi artırdı.
Bölgedeki deniz yolları, dünya petrol ve doğal gaz sevkiyatı açısından kritik önem taşıyor. ABD ile İran arasındaki gerilimin ticari gemilere yönelik müdahaleler üzerinden büyümesi, çatışmanın bölge ülkelerine ve küresel enerji ticaretine yayılabileceği endişelerini güçlendiriyor. Taraflar arasında arabuluculuk girişimleri sürse de deniz ablukasının kaldırılmasına ilişkin yeni bir anlaşma henüz açıklanmadı.
