Amerika Birleşik Devletleri Başkanı Donald Trump, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun Türkiye’ye F-35 savaş uçakları satılmasına yönelik itirazını reddetti. Air Force One’da gazetecilerin sorularını yanıtlayan Trump, ABD’nin savunma ihracatına başka bir ülkenin liderinin yön veremeyeceğini belirterek, “Kimse bana kime neyi satıp satmamamız gerektiğini söyleyemez.” dedi. Türkiye’yi büyük bir müttefik olarak nitelendiren Trump, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’dan dostu olarak söz etti ve Türkiye’nin özellikle Suriye’de önemli çalışmalar yaptığını ifade etti. Trump’ın açıklaması, Amerikan silah satışları konusunda kararın Washington tarafından verileceği mesajı olarak değerlendirildi.
NETANYAHU’NUN İTİRAZININ ARDINDA İSRAİL’İN HAVA ÜSTÜNLÜĞÜ ENDİŞESİ VAR
Netanyahu, 6 Temmuz’da yaptığı açıklamada ABD’nin Türkiye’ye F-35 savaş uçakları veya savaş uçağı motorları vermemesi gerektiğini savunmuştu. Türkiye’nin programa dönmesinin Orta Doğu’daki askerî dengeyi değiştirebileceğini ileri süren Netanyahu, İsrail’in bölgedeki hava üstünlüğünün zarar görebileceğini iddia etmişti. Axios’un ABD’li yetkililere dayandırdığı haberde ise Trump’ın, Netanyahu’nun muhtemel satış hakkında kamuoyu önünde konuşmasına tepki gösterdiği belirtilmişti. Netanyahu’nun Türkiye ile İsrail arasındaki siyasi gerilimleri de gerekçe göstermesi, F-35 dosyasının yalnızca savunma değil, bölgesel rekabet başlığı altında da değerlendirildiğini ortaya koydu.
SATIŞ İÇİN S-400, CAATSA VE KONGRE ENGELLERİ AŞILMALI
Trump, Ankara’daki NATO Liderler Zirvesi sırasında Türkiye’nin F-35 programına dönmesini değerlendirmeye açık olduğunu ve CAATSA yaptırımlarının kaldırılabileceğini söylemişti. Cumhurbaşkanı Erdoğan da Türkiye’nin geçmişte beş uçak için ABD’den taahhüt aldığını belirterek olumlu bir karar beklediklerini açıklamıştı. Ancak Türkiye’nin 2019’da Rusya’dan S-400 sistemi alması nedeniyle programdan çıkarılması ve 2020’de Savunma Sanayii Başkanlığına CAATSA yaptırımları uygulanması sürecin önündeki temel engeller olmaya devam ediyor. Pentagon’un teknik incelemesi, ABD Kongresindeki itirazlar ve S-400 meselesinin çözümü satışın gerçekleşmesinde belirleyici olacak. Trump’ın Türkiye’yi “büyük bir müttefik” olarak tanımlaması siyasi desteği güçlendirse de F-35 satışı henüz kesinleşmiş değil.
