Türkiye, iklim değişikliği ve çevresel sürdürülebilirlik konularının eğitim sistemine daha güçlü biçimde dâhil edilmesi amacıyla UNESCO Yeşil Eğitim Ortaklığı'na (GEP) katıldı. Ortaklığın 100. üyesi olan Türkiye, öğretim programlarından öğretmen eğitimine, yeşil okul uygulamalarından öğrencilerin çevre çalışmalarına katılımına kadar farklı alanlarda yürüttüğü faaliyetleri uluslararası paydaşlarla paylaşacak. Kasım ayında Antalya'da düzenlenecek COP31'de ise eğitim ve gençlik konuları özel oturumlarda ele alınacak.
TÜRKİYE, YEŞİL EĞİTİM ORTAKLIĞININ 100. ÜYESİ
Millî Eğitim Bakanlığının açıklamasına göre Türkiye, UNESCO Sekretaryası tarafından yürütülen Yeşil Eğitim Ortaklığı'na katılan 100. ülke oldu. 2022 yılında Birleşmiş Milletler Dönüşüm İçin Eğitim Zirvesi kapsamında başlatılan ortaklık, eğitim sistemlerinin iklim değişikliğine uyum sağlamasını ve çevresel sürdürülebilirlik anlayışıyla geliştirilmesini amaçlıyor.
GEP, 100 ülkenin yanı sıra 2 binden fazla kuruluşu bir araya getiriyor. Platformda okulların çevre dostu hâle getirilmesi, öğretim programlarının güncellenmesi, öğretmenlerin iklim eğitimi konusundaki yeterliliklerinin artırılması ve toplumun sürdürülebilirlik çalışmalarına katılımı olmak üzere dört temel alana odaklanılıyor.
ÖĞRENCİLER İÇİN İKLİM VE SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK EĞİTİMİ
Türkiye'nin üyeliğiyle birlikte çevre ve iklim değişikliği konularında yürütülen eğitim çalışmalarının diğer ülkelerin uygulamalarıyla buluşturulması planlanıyor. Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli kapsamında çevre, sürdürülebilirlik ve iklim değişikliği konuları öğretim süreçlerinin bir parçası olarak ele alınıyor.
Modelde öğrencilerin çevre sorunları hakkında bilgi edinmelerinin yanı sıra bu bilgileri günlük yaşamlarında kullanmaları, sorumluluk bilinci geliştirmeleri ve sürdürülebilir davranışlar kazanmaları amaçlanıyor. Millî Eğitim Bakanlığı, 2022 yılında yayımladığı İklim Değişikliği Eylem Planı'nın ardından 2026-2030 dönemini kapsayan hedeflerle çalışmalarını sürdürüyor. Bu hedefler arasında iklim değişikliğine dayanıklı okullar, afetlere hazırlık, öğretmenlerin mesleki gelişimi ve öğrencilerin çevre çalışmalarına aktif katılımı bulunuyor.
BAKAN TEKİN: DEĞİŞİMİN EN GÜÇLÜ ZEMİNİ EĞİTİMDİR
Millî Eğitim Bakanı Yusuf Tekin, UNESCO Yeşil Eğitim Ortaklığı'nın yıllık toplantısında yayımlanan video mesajında iklim değişikliğiyle mücadelenin yalnızca çevre politikalarıyla sınırlı olmadığını belirtti. Tekin, iklim krizine karşı kalıcı çözümler geliştirilmesinde bireylerin düşünce ve yaşam biçimlerinin değişmesinin önemine işaret etti.
Bakan Tekin, "Bu değişimin en güçlü zemini eğitimdir." sözleriyle eğitimin iklim eylemindeki rolünü vurguladı. Türkiye'nin eğitim programlarında çevreye saygılı nesiller yetiştirilmesini hedeflediklerini belirten Tekin, müfredat, öğretmen eğitimi ve okul ortamlarında sürdürülebilirlik çalışmalarını birlikte yürüttüklerini ifade etti.
COP31'DE GENÇLİK VE EĞİTİM MASAYA YATIRILACAK
Türkiye'nin ev sahipliğinde 9-20 Kasım 2026 tarihlerinde Antalya'da düzenlenecek COP31'de eğitim alanına yönelik özel görüşmeler gerçekleştirilecek. UNESCO Yeşil Eğitim Ortaklığı iş birliğiyle "Gençlik ve Eğitim" temalı üst düzey diyaloglar yapılacak.
UNESCO ve OECD desteğiyle yürütülecek görüşmelerde çocukların, gençlerin ve öğretmenlerin iklim değişikliğiyle mücadeleye nasıl katkıda bulunabileceği değerlendirilecek. Ülkelerin eğitim alanındaki deneyimleri ve başarılı uygulamaları da toplantıların gündeminde yer alacak. Bakan Tekin, GEP üyesi ülkeleri Antalya'da buluşmaya, deneyimlerini paylaşmaya ve ortak projeler geliştirmeye davet etti.
YEŞİL OKULLAR VE ÖĞRETMEN EĞİTİMİ ÖNE ÇIKIYOR
Türkiye'nin ortaklık kapsamında paylaşacağı uygulamalar arasında yeşil okul çalışmaları, iklim değişikliğine dayanıklı eğitim ortamları ve öğretmenlerin mesleki gelişim faaliyetleri bulunuyor. Öğrencilerin yanı sıra okul yöneticilerinin ve ailelerin de çevre koruma çalışmalarına katılması hedefleniyor.
Bu doğrultuda yürütülen "Yeşil Vatan-Benim Okulum Geleceğe Çare" çalışmalarının uluslararası iyi uygulama örnekleriyle buluşturulması planlanıyor. Bakanlık, farklı ülkelerin deneyimlerinden yararlanarak eğitimde sürdürülebilirlik uygulamalarını geliştirmeyi amaçlıyor.
TÜRKİYE'NİN EĞİTİM UYGULAMALARI ULUSLARARASI PLATFORMA TAŞINACAK
Bakan Tekin, eylül ayında yayımlanan PISA değerlendirmelerinde Türkiye'nin üç temel alanda puanını en fazla artıran OECD ülkesi olduğunu söyledi. Çevre bilimi alanında Türk öğrencilerin gösterdiği performansın da önemli olduğunu belirtti. Türkiye'nin GEP üyeliğiyle eğitim sisteminde yürütülen çalışmaların uluslararası düzeyde paylaşılması ve yeni iş birliklerinin kurulması hedefleniyor.
COP31 kapsamında yapılacak görüşmelerde ülkelerin iklim eğitimi alanındaki taahhütlerinin uygulamaya aktarılması, gelişmelerin izlenmesi ve sonuçların değerlendirilmesi de gündemde olacak. GEP bünyesinde oluşturulması planlanan İzleme ve Değerlendirme Çalışma Grubu'nun bu sürece katkı sağlaması öngörülüyor.
