OECD'nin "Meslek ve Gelirlerde Bölgesel Eşitsizlikler" temalı İş Gücü Piyasası Görünümü Raporu, istihdam oranlarının tarihi zirveye ulaştığını ancak piyasalarda zayıflama işaretlerinin de belirdiğini ortaya koydu. Bu yılın ilk çeyreğinde OECD genelinde istihdam oranı yüzde 72,1'e çıkarken, ortalama işsizlik Mart 2025'teki yüzde 5,5'ten Mart 2026'da yüzde 5,8'e yükseldi. Jeopolitik belirsizlikler, yüksek tarifeler ve enerji maliyetlerinin toparlanmayı daha da yavaşlatacağı öngörülüyor.
İŞSİZLİK ARTIYOR, REEL ÜCRETLER YAVAŞ TOPARLANIYOR
Rapora göre, iş gücü piyasaları son bir yılda dayanıklılığını korusa da istihdam eğilimlerinin yatay seyretmesi ve yapısal açıklar piyasada yeni zayıflama sinyalleri veriyor. Genç işsizlik oranı, nüfusun geri kalanına kıyasla bazı ülkelerde alarm verici seviyelere ulaşıyor. Reel ücretlerdeki toparlanma ise hız kesmiş durumda; OECD ülkelerinin üçte birinde reel ücretler, 2022 enflasyon şoku öncesi seviyelerin hâlâ altında seyrediyor. Jeopolitik riskler ve enerji maliyetlerinin enflasyonu yeniden körüklemesi, iş gücü piyasasındaki toparlanmayı daha da yavaşlatacak bir tehdit olarak öne çıkıyor.
BÖLGESEL UÇURUM: 20 PUANLIK FARK
OECD ülkelerinin yarısından fazlasında küçük bölgeler arasındaki istihdam oranı farkı 20 puanı aşıyor. Başkent bölgeleri genellikle daha iyi fırsatlar sunarken, geride kalan bölgelerde yaşayanlar daha düşük gelirle ve basamakları tırmanmak için sınırlı imkânlarla karşı karşıya kalıyor. Düşük istihdamlı bölgelerden yüksek istihdamlı bölgelere taşınanların sayısı oldukça az; taşınanlar ise çoğunlukla zaten istihdam edilme şansı daha yüksek kişiler oluyor. Bu durum, iş gücü hareketliliğinin bölgesel eşitsizlikleri azaltma kapasitesini ciddi şekilde sınırlıyor.
EĞİTİMİN GETİRİSİ AZALIYOR
OECD'nin Yetişkin Becerileri Araştırması (PIAAC) 2022-2023 bulguları, sayısal beceriler ve örgün eğitimin istihdam ve ücretler üzerinde hâlâ güçlü belirleyiciler olduğunu ancak bu etkinin son on yılda zayıfladığını gösteriyor. Eğitim ve becerilerin ücretlerle ilişkisi büyük ölçüde mesleki ayrışma yoluyla gerçekleşiyor; daha yüksek ücretli mesleklere erişimi kolaylaştırarak kazançları artırıyor. Ancak bu getiriler, meslek türüne, çalışma uygulamalarına ve eğitim tasarımına bağlı olarak ülkeden ülkeye değişkenlik gösteriyor. Rapor, beceri ve eğitim yatırımlarının karşılığını verdiğini ancak bunun herkes için aynı oranda geçerli olmadığını da açıkça ortaya koyuyor.
