Tarım ve Orman Bakanlığının yeni Türk Gıda Kodeksi Et, Hazırlanmış Et Karışımları ve Et Ürünleri Tebliği yürürlüğe girdi. Düzenlemeyle kıyma ve dönerden sucuk, pastırma ve köfteye kadar birçok üründe içerik, üretim ve etiketleme kuralları yeniden belirlendi. İşletmelere yeni kurallara uyum sağlamaları için 31 Mart 2027’ye kadar süre tanındı.
KIYMA VE ÇİĞ ETTE KATKI MADDESİNE SINIRLAMA
Yeni düzenlemeyle çiğ et ve kıymaya, ilgili mevzuatta belirtilen istisnalar dışında herhangi bir gıda bileşeni veya organik ya da inorganik madde eklenemeyecek. Mantı, içli köfte, çiğ köfte, kadınbudu köfte, lahmacun, pide, kebap, pizza, hazır yemek ve mezelerde kullanılan et ve kıymaların da tebliğde belirlenen şartlara uygun olması gerekecek.
KÖFTE VE BURGERDE ET PROTEİNİ ŞARTI
Kıyma kullanılarak hazırlanan köfte ve burger gibi ürünlerde toplam et proteini en az yüzde 10 olacak. Bu ürünlerde yağ oranı yüzde 25’i, tuz oranı ise yüzde 2’yi geçemeyecek. Protein tozu, nişasta, soya ve soya ürünleri gibi dolgu maddelerinin kullanımına da izin verilmeyecek.
DÖNER ÜÇ SINIFA AYRILDI
Yeni tebliğle kırmızı et döneri yaprak döner, kıyma döner ve yaprak-kıyma döner olmak üzere üç gruba ayrıldı. Yaprak döner yalnızca yaprak haline getirilmiş çiğ kırmızı etten üretilecek. Kıyma dönerde kıyma oranı en fazla yüzde 90, yaprak et oranı ise en az yüzde 10 olacak. Yaprak-kıyma dönerde ise yaprak et oranı en az yüzde 60, kıyma oranı en fazla yüzde 40 olacak. Dönerde yağ oranı yüzde 25’i, tuz oranı yüzde 2’yi geçemeyecek. Toplam et proteini en az yüzde 12 olacak. Fıstık ve peynir gibi girdilerin döner üretiminde kullanılması yasaklanırken, çiğ dönerin perakende satış noktasındaki raf ömrü pişirme işleminin başlamasından itibaren en fazla 12 saat olacak.
KANATLI KIYMA SADECE DONDURULMUŞ SATILACAK
Kanatlı kıyma ve kanatlı kıyma kullanılarak hazırlanan ürünler yalnızca dondurulmuş olarak piyasaya sunulabilecek. Kanatlı eti döneri de yaprak ve yaprak-kıyma olmak üzere iki gruba ayrılacak. Yaprak-kıyma kanatlı dönerinde yaprak et oranı en az yüzde 60, kıyma oranı ise en fazla yüzde 40 olacak.
SUCUK VE PASTIRMADA DA STANDARTLAR YENİLENDİ
Yeni düzenlemeyle sucukta toplam et proteini en az yüzde 15, ısıl işlem görmüş sucukta ise en az yüzde 13 olacak. Pastırmada çemen hariç nem oranı yüzde 50’yi, çemen miktarı yüzde 10’u geçemeyecek. Kavurma ve kıyma kavurmada nem oranı yüzde 45, tuz oranı yüzde 3, yağ oranı ise yüzde 30 ile sınırlandırılacak.
DOLGU MADDELERİ VE TÜTSÜLEMEYE YASAK
Sucuk, pastırma, kavurma, kıyma kavurma ve kurutulmuş jambonda protein tozu, nişasta ve soya gibi dolgu maddelerinin kullanılması yasaklandı. Bunun yanında sucuk, pastırma, kavurma ve döner gibi ürünlerde tütsüleme yapılması ve tütsü aroma vericisi kullanılması da engellendi. Bazı ürünlerde diyet lifi kullanımına da izin verilmeyecek.
ETİKETLERDE “YÜZDE 100” DÖNEMİ SONA ERİYOR
Yeni düzenlemeyle ürün etiketlerine ilişkin kurallar da değişti. Çiğ et, kıyma ve et ürünlerinin adlarında hayvan türünün belirtilmesi zorunlu olacak. Etiketlerde “%100”, “%100 Dana eti” veya “%100 Göğüs eti” gibi ifadeler ve logolar kullanılamayacak. Döner ürünlerinde “yaprak”, “kıyma” veya “yaprak-kıyma” ifadelerinin ürün adıyla aynı renk, yazı karakteri ve puntoda kullanılması gerekecek.
İŞLETMELERE 31 MART 2027’YE KADAR SÜRE
16 Eylül 2026 itibarıyla yürürlüğe giren tebliğ, 2019 tarihli eski düzenlemenin yerini aldı. Halen faaliyet gösteren gıda işletmelerine yeni kurallara uyum sağlamaları için 31 Mart 2027’ye kadar geçiş süresi tanındı. Bu tarihten önce piyasaya sunulan ürünler ise raf ömürleri boyunca satışta kalabilecek.
