83. Uluslararası Venedik Film Festivali’nin en fazla konuşulan yapımlarından biri “NAZA” oldu. İsrailli yönetmenler Yuval Abraham ve Rachel Szor’un Gazze’deki saldırıların perde arkasını İsrail ordusu ve istihbaratında görev yapmış kişilerin tanıklıkları üzerinden ele aldığı belgesel, gösterimin ardından yaklaşık 25 dakika boyunca ayakta alkışlandı. Bu süre, festival tarihindeki en uzun ayakta alkış olarak kayıtlara geçti. Festivalin ana yarışmasında gösterilen NAZA, kapanış gecesinden de ödülle ayrıldı. Büyük ödül Altın Aslan, May el-Toukhy’nin “Kvinde Ukendt (Woman Unknown)” filmine giderken NAZA, Jüri Özel Ödülü’nün sahibi oldu.
VENEDİK’TE YAKLAŞIK 25 DAKİKALIK ALKIŞ
NAZA’nın dünya prömiyerinin ardından salondaki seyirciler dakikalarca ayakta kaldı. Yaklaşık 24,5 dakika süren alkış sırasında bazı izleyiciler Filistin bayrakları açarken yönetmenler Yuval Abraham ve Rachel Szor’un duygulandığı görüldü. Yaklaşık 25 dakikalık bu karşılamanın Venedik Film Festivali’nde kaydedilen en uzun ayakta alkış olduğu bildirildi.
24 ASKER VE İSTİHBARAT MENSUBUNUN TANIKLIKLARI
80 dakikalık belgeselin merkezinde, İsrail ordusu ve askeri istihbaratında görev yapan veya daha önce görev yapmış 24 kişinin anlatımları bulunuyor. Kimlikleri gizlenen katılımcılar; Gazze’de hedeflerin nasıl belirlendiği, gözetleme sistemleri, yapay zekâ kullanımı ve hava saldırılarına ilişkin karar süreçlerini kendi deneyimleri üzerinden anlatıyor. Belgesel, katılımcıların güvenliğinin sağlanması amacıyla üç yıl boyunca Tel Aviv’de gizli çekim yöntemleri kullanılarak hazırlandı. Röportajlarda yer alan kişilerin kimliklerini korumak için sesleri ve görüntüleri dijital olarak değiştirildi.
BELGESELİN ADI İSRAİL ORDUSUNUN KULLANDIĞI TERİMDEN
Filmin adı da belgeselin en çarpıcı ayrıntılarından biri oldu. “NAZA”, İsrail askeri ve istihbarat sisteminde bir hava saldırısında ölmesi beklenen sivillere ilişkin kullanılan “Nezek Agavi”, yani “ikincil/yan hasar” ifadesinin kısaltmasına gönderme yapıyor. Yapım, +972 Magazine, Local Call ve The Guardian tarafından 2023-2025 döneminde yayımlanan araştırmalardan hareketle hazırlandı.
ALKIŞIN ARDINDAN JÜRİ ÖZEL ÖDÜLÜ
Gösterimin ardından oluşan yoğun ilgi ödül gecesine de taşındı. Festival jürisi NAZA’yı Jüri Özel Ödülü’ne layık gördü. Böylece belgesel, Venedik’ten hem festival tarihine geçen uzun süreli alkışla hem de ana yarışmanın önemli ödüllerinden biriyle ayrıldı.
NETANYAHU’DAN BELGESELE TEPKİ
NAZA’nın Venedik’te gördüğü ilgi İsrail’de siyasi tartışmaya dönüştü. İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu belgeseli “antisemitik kışkırtma” olarak nitelendirirken, Kültür Bakanı Miki Zohar yönetmenlerin vatandaşlıktan çıkarılmasını gündeme getirdi. İsrail ordusu ise belgesele ordu içerisinden bilgi sızdırılıp sızdırılmadığının araştırılması için inceleme başlattı. Yönetmenlere yönelik tehdit ve suçlamalar sonrasında İsrailli insan hakları kuruluşları ile sinema dünyasından isimler Abraham ve Szor’a destek verdi.
