ABD’de seçim sonuçları belli oldu. Demokratlar, Kongre'nin iki kanadını oluşturan Senato ve Temsilciler Meclisi'nde Cumhuriyetçilerin elinde olan çoğunluğu elde etti. İstanbul Arel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Muhasebe ve Finans Yönetimi Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Cüneyt Dirican, ABD seçim sonuçlarına ilişkin Manşet Haber’e özel değerlendirmelerde bulundu. Dirican, seçimle birlikte piyasadaki ilk belirsizliğin ortadan kalktığını belirterek, “İsrail’in kendince gerekli sandığı güvenlik politikası sürdükçe seçimi kimin kazandığının bir önemi yok. Sadece ton veya şekil değişir, politika değişmez” dedi.
FED’İN FAİZ ARTIRMA İHTİMALİ ONSU BASKILIYOR
Dirican, enflasyon bahanesiyle Fed ve diğer merkez bankaları sıkı kaldıkça sarmalın devam ettiğini vurguladı. Fed’in faiz artırma ihtimalinin altının onsunu baskılamaya devam ettiğini belirten Dirican, Türkiye’de kurun kayan parite de olduğunu hatırlattı.
2027 DÖNGÜNÜN DEĞİŞMESİ GEREKEN BİR YIL
Dirican, “Yapay zeka savaşları sürerken faizin yüksek kalması ABD’nin işine uzun vadede gelmez. Çünkü ABD borsası teknoloji hisselerine dayalı. O nedenle 2027, döngünün değişmesi gereken bir yıl” diye konuştu. ABD seçmeninin de bu mesajı verdiğini dile getiren Dirican, seçmenin akaryakıt pompa fiyatları, mortgage faizi ve kira derdinin sandığa yansıdığını kaydetti. Dirican, ABD seçmeninin İran Savaşı’ndan haberinin bile olmadığını, olsa da bu savaşın seçmenin umurunda olmayacağını ekledi.
TRUMP NEDEN SERTLEŞTİ?
Dirican, Trump’ın bunları bilerek neden sertleştiği sorusunu şöyle yanıtladı:
“Çünkü ‘MakeAmerica Great Again’ kapsamında almak istedikleri önemliydi. Grönland ve Arjantin ABD’nin kaleleri oldu. Panama Kanalı, Grönland ve Güney Amerika Trump’ın istediği hale geldi. Arjantin, Çin yerine, yapısal reform adı altında yapılan özelleştirmelerle ABD’nin yeni neoliberal pazarı oldu.”
KONGREDE 4-5 SANDALYE KAYBI
Dirican, Trump’ın Kongre’de 4-5 sandalye kaybetmesinin önemli olmadığını ifade etti. Fed faiz indirim döngüsüne girdiğinde Trump’ın ekonomiyi içeride canlandıracağını dile getiren Dirican, “Trump dış tarafta istediğini aldı, sıra iç tarafta” dedi.
Dirican, pompa fiyatları, kira ve mortgage faizleri düştüğünde, üretim ve istihdam arttığında resmin tersine döneceğini öngördü. Dirican, şunları söyledi:
“Resim tersine dönmese de Trump istediğini almış bir başkan olarak tarihe geçecek ve bu sonraki ABD başkanları için bir kıstas olacak. Sonraki başkanlar hep Trump’la kıyaslanacak. Bunlar sandalyeden daha büyük kazanımlar ve dünya açısından büyük kayıplar. AB yeniden şekilleniyor. Çin’in önemli pazarı sıkıntıda, ticaret yolları ABD’de. AB ve Orta Doğu, tek kalırsa başına gelecekleri görmüş olmalı. Şimdi geriye bunların yeni mimarisi kaldı.”
“FİLM DAHA YENİ BAŞLIYOR”
Dirican, ticaret, kur, uzay, siber ve yapay zeka savaşlarındaki yeni evrenin finansal mimarinin yeniden şekillendirilmesi olduğunu ifade etti. Dirican,
“Film daha yeni başlıyor. Chicago Okulu, kendi literatürü ve mezunlarının köşe başı pozisyonlarıyla finansal mimariyi şekillendirmeye devam edecek. Ortodoks ekonomiye verilen Nobel ödülleriyle harcı bol tutmaya devam ediyorlar. CDS, kredi notu, endeks, liste gibi neoliberal aparatlarla şekil verme sürecek” diye konuştu.
GELİŞMEKTE OLAN ÜLKELER KAYBEDEN SAFLARDA
Dirican, üretim ekonomisinden çok finansal ekonomiye yaslanan, dolarizasyon kurbanı pazarların ve gelişmekte olan ülkeler diye oluşturulan kavramların dövüş kulübünde kaybeden saflara yakın kalmaya devam edeceğini belirtti. Bu ülkelerin Fed şahin mi güvercin mi diye konuşarak ve salıncak eyalet analizleriyle vakit kaybettiğini anlatan Dirican, bu ülkeleri zenginin parasını sadece kullanan değil, konuşan “züğürt ağa”ya benzetti.
