Avrupa Parlamentosu (AP) tarafından hazırlanan Türkiye Raporu taslağı, 17 Haziran’da yapılacak oylama öncesinde gündeme alındı. Raporda vize serbestisi, hukukun üstünlüğü, yargı bağımsızlığı ve siyasi süreçlere ilişkin çok sayıda eleştiri yer aldı. Belgenin bağlayıcı olmadığı ancak AB-Türkiye ilişkilerinde siyasi etki oluşturduğu belirtildi.
Taslak raporda Türkiye-AB ilişkilerinin önemli başlıklarından olan Schengen vizesi sürecine geniş yer verildi. AP, Türkiye’ye vize serbestisi için kalan kriterlerin tamamlanması çağrısı yaparken, mevcut sistemde yaşanan başvuru yoğunluğu ve uyum sorunlarına dikkat çekti.
YARGI BAĞIMSIZLIĞI VE SİYASİ ELEŞTİRİLER
Raporda Türkiye’de hukukun üstünlüğünün gerilediği, yargı bağımsızlığının zayıfladığı ve çifte standart uygulamalar bulunduğu yönünde ifadeler yer aldı. Osman Kavala ve Selahattin Demirtaş kararlarının uygulanmaması eleştirilirken, bazı siyasi davalara ilişkin süreçler de raporda değerlendirildi.
Belgede ayrıca İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu’nun yargı süreci ve tutukluluk haline ilişkin eleştiriler yer aldı. Muhalefete yönelik baskı iddiaları ve siyasi davalar, raporun dikkat çeken başlıkları arasında gösterildi.
LAİKLİK VURGUSU VE “MUTLAK BUTLAN” TARTIŞMASI
Avrupa Parlamentosu’nun raporunda Türkiye’de laiklik ilkesine ilişkin değerlendirmeler de yer aldı. Devlet politikalarında dini referansların artması eleştirilerek, bunun anayasal laiklik yapısıyla çeliştiği ifade edildi.
Ayrıca taslakta, CHP kurultayına ilişkin “mutlak butlan” tartışması ve muhalefet üzerindeki baskı iddialarına değinildi. AP raportörünün değerlendirmelerinde bu sürecin demokratik standartlara etkisi ele alındı.
GÜRLEK VE YAPTIRIM ÖNERİSİ
Raporda Adalet Bakanı Akın Gürlek’e yönelik yaptırım önerisi dikkat çekti. AB Küresel İnsan Hakları Yaptırım Rejimi kapsamında varlık dondurma dahil çeşitli tedbirlerin değerlendirilebileceği ifade edildi.
Belgede Türkiye’nin AB üyelik sürecinin ilerlemesinin hukukun üstünlüğü, insan hakları ve demokratik reformlara bağlı olduğu vurgulandı. Buna karşın Türkiye’nin mevcut reform sürecinin yetersiz görüldüğü ifade edildi.
GENEL DEĞERLENDİRME VE AB MESAJI
AP, Türkiye ile AB arasında güvenlik, enerji, göç ve savunma alanlarında iş birliğinin önemine dikkat çekti. Ancak üyelik sürecinin yeniden başlaması için demokratik standartlarda somut ilerleme gerektiği mesajı verildi.
