İktidarın “Terörsüz Türkiye”, DEM Parti’nin ise “Barış ve Demokratik Toplum” olarak nitelendirdiği yeni sürecin hukuki zeminini oluşturacak çerçeve yasa için Temmuz ayında adım atılması bekleniyor.
AK Parti ve MHP kulislerinde, teklifin 7-8 Temmuz’da yapılacak NATO Zirvesi sonrasında TBMM Başkanlığına sunulabileceği ve Meclis tatile girmeden yasalaşabileceği değerlendiriliyor.
YASA SİLAH BIRAKMA ŞARTINA BAĞLANACAK
AK Parti kaynaklarına göre hazırlanması öngörülen çerçeve yasa 10-11 maddeden oluşacak. Düzenlemenin süreli olacağı ve “PKK’nın silah bıraktığının teyit ve tespiti” koşuluyla yürürlüğe gireceği belirtiliyor.
Bu kapsamda teklifin, örgütün feshi, silah bırakması ve hukuki varlığının sona erdirilmesine ilişkin bir başlıkla Meclis’e sunulabileceği ifade ediliyor.
AMAÇ VE KAPSAM MADDELERİ ÖNE ÇIKACAK
AK Parti kurmayları, örgüt adının teklif başlığında yer almasa bile “amaç” ve “kapsam” maddelerinde açık şekilde tanımlanacağını belirtiyor.
Düzenlemenin yalnızca genel bir siyasi metin olmayacağı, silah bırakan örgüt mensuplarının hukuki statüsüne ilişkin hükümler de içereceği ifade ediliyor.
SÜRECİ HIZLANDIRAN GÖRÜŞMELER
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın 20 Mayıs’taki grup toplantısında yaptığı “hayırlı işlerde çabuk olunmalı” açıklaması ve 9 Haziran’daki Milli Güvenlik Kurulu toplantısında sürecin “devlet vizyonu” olarak tanımlanması sonrası siyasi trafik hızlandı.
Bu süreçte iktidar bloğu ile DEM Parti arasında hem yüz yüze görüşmeler yapıldı hem de arka kapı diplomasisi yürütüldü.
DEM PARTİ İMRALI HEYETİ KURTULMUŞ’LA GÖRÜŞTÜ
Pervin Buldan ve Mithat Sancar’dan oluşan DEM Parti İmralı heyeti, 16 Haziran’da TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş ile bir araya geldi.
Görüşmede sürecin hukuki zemini, Meclis’in rolü ve çerçeve yasa beklentisinin ele alındığı değerlendiriliyor.
TANRIKULU’NDAN BAHÇELİ ZİYARETİ
17 Haziran’da CHP Diyarbakır Milletvekili Sezgin Tanrıkulu, MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli’yi makamında ziyaret etti.
Bu görüşme, süreçle ilgili Meclis zemininde farklı partiler arasında temasların arttığı bir dönemde gerçekleşti. Ardından 18 Haziran’da TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş, Cumhurbaşkanı Erdoğan ile bir araya geldi.
ÖMER ÇELİK’TEN YASAL ÇERÇEVE MESAJI
AK Parti Merkez Karar ve Yönetim Kurulu toplantısının ardından açıklama yapan AK Parti Sözcüsü Ömer Çelik, “Terörsüz Türkiye” sürecinde örgütün silah bırakmasına bağlı olarak yürürlüğe girecek yasal çerçevenin değerlendirme aşamasına geldiğini söyledi.
Çelik, katıldığı televizyon programında da çerçeve yasanın silah bırakma şartıyla hayata geçeceğini ifade etti.
SAHADAKİ GELİŞMELER TAKVİMİ ETKİLEYECEK
AK Parti yöneticileri, İran-İsrail gerilimi ve Suriye’deki gelişmelerin sürecin seyrini etkilediğini değerlendiriyor.
Parti kaynaklarına göre örgütün bir dönem bölgedeki gelişmelerin sonucunu görmek istediği, bu nedenle silah bırakma sürecinin yavaşladığı ifade ediliyor. Ancak savaşın seyrinin bu beklentiyi boşa çıkardığı ve sürece dönük toplumsal kabulün arttığı yorumları yapılıyor.
SİLAH BIRAKMADA TATMIN EDİCİ TABLO ARANIYOR
AK Parti kaynakları, güvenlik birimlerinden gelen saha bilgilerinde bazı bölgelerde hareketlilik yaşandığını belirtiyor.
Özellikle Zap-Metina hattında bazı alanların boşaltıldığı, Gara, Hakurk ve Kandil kırsalında ise kısmi geri çekilmeler olduğu aktarılıyor. Buna karşın örgütün insan gücü ve lojistik kapasitesi dikkate alındığında bugüne kadar atılan adımların henüz “tatmin edici düzeyde” görülmediği ifade ediliyor.
TEYİT VE TESPİT MEKANİZMASI KURULACAK
Çerçeve yasanın yürürlüğe girmesi için örgütün silah bıraktığının teyit edilmesi gerekiyor.
Bu nedenle düzenlemenin hayata geçebilmesi için sahadaki gelişmeleri takip edecek, silah bırakmanın kalıcı olup olmadığını değerlendirecek bir teyit ve tespit mekanizmasının oluşturulması bekleniyor.
YASA SÜRELİ OLACAK
AK Parti kaynaklarına göre çerçeve yasada belirli bir süre sınırı bulunacak.
Belirlenen süre içinde Türkiye’ye dönen örgüt üyelerinin yasadan yararlanması öngörülüyor. İktidar partisinde bu sürenin bir yıl olarak belirlenmesi üzerinde duruluyor.
HUKUKİ STATÜ AYRINTILI DÜZENLENECEK
Yasa teklifinde silah bırakan örgüt mensuplarının hukuki statüsünün nasıl belirleneceğine ilişkin hükümler yer alacak.
Örgütün feshi ve silah bırakmasının nasıl teyit edileceği, soruşturma ve kovuşturma süreçlerinin nasıl işletileceği, cezaevinde bulunan hükümlülerin durumunun nasıl değerlendirileceği düzenlemede ele alınacak başlıklar arasında gösteriliyor.
SUÇA KARIŞMAYANLAR İÇİN ÖNCELİK
İktidar kaynaklarına göre yasadan ilk aşamada suça karışmamış örgüt üyelerinin yararlanması planlanıyor.
Örgüt yöneticilerinin Türkiye’ye dönüşüne yönelik bir düzenlemenin ise ilk aşamada yasa teklifinde yer almayacağı belirtiliyor.
BEŞ YIL SİYASET YASAĞI GÜNDEMDE
DEM Parti, Türkiye’ye gelen örgüt mensuplarının siyaset yapabilmesine imkân tanınmasını istiyor.
Ancak AK Parti ve MHP’nin bu talebe sıcak bakmadığı belirtiliyor. İktidar kaynaklarına göre Türkiye’ye dönen kişilere belirli bir süre adli kontrol hükümleri uygulanacak ve bu süreçte siyaset yapmaları mümkün olmayacak. Suça karışmamış örgüt üyeleri için beş yıl siyaset yasağı öngörülüyor.
ÖRGÜT YÖNETİCİLERİ KAPSAM DIŞI KALACAK
AK Parti kurmayları, ilk aşamada örgüt yöneticilerini kapsayan bir dönüş düzenlemesi yapılmayacağını ifade ediyor.
İlerleyen süreçte ceza mevzuatı veya infaz düzenlemeleri kapsamında bazı hükümlülerin durumlarının yeniden değerlendirilebileceği, ancak ilk düzenlemenin öncelikle suça karışmamış örgüt mensuplarını hedefleyeceği belirtiliyor.
TEKLİF TEMMUZ SONUNDA YASALAŞABİLİR
AK Parti kulislerinde, teklifin 10-11 Temmuz gibi Meclis’e sunulması halinde Temmuz ayı sonuna kadar yasalaşabileceği konuşuluyor.
Parti kurmayları, 8-10 maddelik bir teklifin komisyon ve Genel Kurul görüşmelerinin teknik olarak uzun sürmeyeceğini, Meclis kapanmadan düzenlemenin çıkarılabileceğini değerlendiriyor.
TAKVİM SAHAYA BAĞLI OLACAK
Düzenlemenin takviminin, sahadaki gelişmelere ve silah bırakma sürecinin seyrine göre şekilleneceği belirtiliyor.
AK Parti kaynakları, bunun bir “tıkanma” değil, devletin bazı adımların sonucunu görme isteği olduğunu ifade ediyor. Bu nedenle yasanın yürürlüğe girmesi doğrudan silah bırakma şartına bağlanacak.
ÖCALAN’A STATÜ DEĞİŞİKLİĞİ BEKLENMİYOR
MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli’nin Abdullah Öcalan’a “Barış Süreci ve Siyasallaşma Koordinatörlüğü” benzeri bir statü verilmesine ilişkin önerisine AK Parti’nin mesafeli olduğu belirtiliyor.
İktidar kaynakları, Öcalan’ın hâlen İmralı’da hükümlü statüsünde bulunduğunu ve statü değişikliğinin ayrı bir hukuki süreç gerektirdiğini ifade ediyor.
GÖRÜŞME KOŞULLARI DÜZENLENEBİLİR
AK Parti kaynaklarına göre çerçeve yasada af niteliğinde bir düzenleme yer almayacak.
Buna karşın mevcut infaz rejimi çerçevesinde Öcalan’ın cezaevi koşullarının iyileştirilebileceği, gazeteciler, akademisyenler ve farklı toplum kesimleriyle görüşmesine izin verilebileceği değerlendiriliyor.
MECLİS SÜRECİ BELİRLEYİCİ OLACAK
Çerçeve yasa hazırlığı, yeni çözüm sürecinin en kritik hukuki adımı olarak görülüyor.
Ancak düzenlemenin Meclis’e sunulması, komisyon ve Genel Kurul görüşmeleriyle yasalaşması ve yürürlüğe girmesi, sahada silah bırakmanın teyit edilmesine bağlı olacak. Bu nedenle Temmuz ayı, hem siyasi takvim hem de güvenlik bürokrasisinin sahadan getireceği raporlar açısından belirleyici bir dönem olarak öne çıkıyor
