Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 2025 yılına ilişkin doğum istatistiklerini açıkladı. Resmi verilere göre, Türkiye'de canlı doğan bebek sayısı geçen yıl 895 bin 374 olarak kayıtlara geçti. Doğan bebeklerin yüzde 51,4'ünü erkekler, yüzde 48,6'sını ise kızlar oluşturdu. Ülke genelinde bin nüfus başına düşen canlı doğum sayısını ifade eden kaba doğum hızı, 2001 yılında binde 20,3 iken 2025'te binde 10,4'e geriledi.
NÜFUSUN KENDİNİ YENİLEME SEVİYESİNİN ALTINDA KALINDI
Bir kadının doğurgan olduğu dönem (15-49 yaş grubu) boyunca doğurabileceği ortalama çocuk sayısını ifade eden "toplam doğurganlık hızı", 2001'de 2,38 çocukken 2014'ten itibaren aralıksız düşüş eğilimine girerek 2025'te 1,42 çocuk olarak gerçekleşti. Bu durum, Türkiye'de son 9 yıldır doğurganlığın nüfusun yenilenme düzeyi olan 2,1'in altında kaldığını gösterdi.
3 ÇOCUK SINIRINA SADECE ŞANLIURFA ULAŞTI
Toplam doğurganlık hızının 2017'de nüfusun yenilenme seviyesinin altına düşmesiyle başlayan süreçte, 2,1'in altında kalan il sayısı 57'den 76'ya yükseldi. Doğurganlık hızının 1,5'in altında kaldığı il sayısı ise 2017'de 4 iken 2025'te 59'a çıktı. Geçen yıl toplam doğurganlık hızının en yüksek gerçekleştiği kent 3,15 çocukla Şanlıurfa oldu. Şanlıurfa'yı 2,53 ile Şırnak, 2,23 ile Mardin izledi. Hızın en düşük olduğu il ise 1,09 çocuk ile Bartın olurken, Bartın'ı 1,1 çocukla İzmir, 1,11'er çocukla Eskişehir, Ankara ve Zonguldak takip etti.
Doğurganlık hızının 3 çocuk ve üzerinde olduğu il sayısı 2017'de 10 iken 2025'te sadece Şanlıurfa kaldı.
TÜRKİYE, AVRUPA BİRLİĞİ SIRALAMASINDA 11. SIRADA
Avrupa Birliği (AB) üye ülkeleri ortalaması 2024 yılında 1,34 çocuk olarak kayıtlara geçti. AB üyesi 27 ülke içinde en yüksek toplam doğurganlık hızına sahip ülke 1,72 çocukla Bulgaristan, en düşük ülke ise 1,01 çocukla Malta oldu. Toplam doğurganlık hızı 1,42 olan Türkiye, AB üyesi ülkeler arasında 11. sırada yer aldı.
EĞİTİM SEVİYESİ YÜKSELDİKÇE DOĞURGANLIK HIZI DÜŞÜYOR
Annenin eğitim durumuna göre toplam doğurganlık hızı incelendiğinde, 2025'te en yüksek oran ilkokul mezunu anneler için 2,51 çocuk iken, en düşük oran yüksek öğretim mezunu anneler için 1,24 çocuk olarak saptandı.
MAKS verileri doğrultusunda yapılan yeni yerleşim yeri sınıflamasına göre ise, kır olarak sınıflandırılan bölgelerde toplam doğurganlık hızı 1,75 çocuk, orta yoğun kentlerde 1,53 çocuk ve yoğun kentlerde 1,33 çocuk olarak gerçekleşti.
ANNE OLMA YAŞI İLERLİYOR: EN YÜKSEK YAŞ ARTVİN'DE
Belli bir yaş grubunda bin kadın başına düşen ortalama canlı doğan çocuk sayısını ifade eden "yaşa özel doğurganlık hızı", 2001 yılında en yüksek binde 144 ile 20-24 yaş grubunda iken, 2025 yılında binde 96 ile 25-29 yaş grubunda görüldü. Doğum yapan annelerin 2001 yılındaki ortalama yaşı 26,7 iken bu rakam 2025'te 29,4'e ulaştı. İlk doğumunu geçen yıl gerçekleştiren annelerin ortalama yaşı ise 27,5 oldu.
İlk doğumdaki ortalama anne yaşının en yüksek olduğu il 29 yaşla Artvin olurken; bu ili 28,9'ar yaşla İstanbul ve Tunceli, 28,7'şer yaşla Rize, Trabzon ve İzmir izledi. İlk doğumdaki ortalama anne yaşının en düşük olduğu iller ise 24,4 yaşla Şanlıurfa, 24,7 yaşla Ağrı ve 24,9 yaşla Muş oldu. 15-19 yaş grubunu kapsayan adölesan doğurganlık hızı ise 2001'de binde 49 iken 2025'te binde 9'a geriledi.
DOĞUMLAR ARASINDAKİ SÜRE UZADI
Annenin son iki doğumu arasındaki ortalama süre 2020'de 4,6 yıl iken 2025'te 4,8 yıla çıktı. Geçen yıl ikinci doğumunu yapan annelerin ilk doğumuyla arasındaki süre 4,3 yıl, üçüncü doğumunu yapanların ikinci doğumuyla arasındaki süre ise 5,5 yıl oldu. İkinci ile birinci doğum arasındaki ortalama sürenin en uzun olduğu il 5,5 yılla Kırklareli olurken, en kısa olduğu il 2,7 yılla Şanlıurfa olarak belirlendi.
DOĞUMLARIN YÜZDE 3,3'Ü ÇOĞUL DOĞUM
Türkiye'de 2025 yılında çoğul doğum sayısı 29 bin 60 olarak gerçekleşti. Doğumların yüzde 3,3'ünü oluşturan çoğul doğumların yüzde 96,8'i ikiz, yüzde 3,1'i üçüz ve yüzde 0,1'i dördüz ve daha fazla bebek olarak kayıtlara geçti. Sırasına göre doğumlar incelendiğinde ise 2015'te yüzde 36,1 olan ilk doğumların oranı 2025'te yüzde 42,8'e yükselirken; dördüncü ve üzeri doğumların oranı yüzde 12,8'den yüzde 10,8'e geriledi.
