Türkiye'nin ihracat birim değerlerinde son 10 yılda yaşanan değişim, sektörler arasındaki farklılıkları ortaya koydu. 2015-2024 dönemini kapsayan verilere göre, bazı sektörlerde dünya genelinde düşüş yaşanmasına rağmen Türkiye'de artış kaydedildi. Bazı alanlarda ise küresel yükselişin tersine gerileme görüldü.
Türkiye İhracatçılar Meclisi tarafından hazırlanan "İhracat Raporu 2026"da, toplam 26 sektör karşılaştırıldı. Buna göre Türkiye, 17 sektörde dünya ortalamasından daha iyi sonuç aldı. Kalan 9 sektörde ise birim değer değişimi küresel ortalamanın altında kaldı.
DÜNYADA DÜŞTÜ, TÜRKİYE'DE YÜKSELDİ
Savunma ve havacılık sektöründe ihracat birim değeri Türkiye'de yüzde 25,6 artarken dünya genelinde yüzde 29,9 geriledi.
Benzer bir ayrışma gemi ve yat hizmetlerinde yaşandı. Bu alanda Türkiye yüzde 47,9 artış kaydederken dünya ortalaması yüzde 6,8 düştü.
Kuru meyve ve mamullerinde Türkiye'deki artış yüzde 26,6 oldu. Aynı dönemde dünya genelinde yüzde 18,2'lik azalış görüldü. Elektrik-elektronik sektöründe de Türkiye yüzde 22,4 yükseliş gösterirken küresel ortalama yüzde 10,8 geriledi.
ZEYTİN VE ZEYTİNYAĞINDA YÜZDE 89,3 ARTIŞ
Dünya ortalamasının üzerinde artış gösteren sektörler arasında zeytin ve zeytinyağı öne çıktı. Türkiye'de bu sektörün ihracat birim değeri yüzde 89,3 yükselirken dünya genelindeki artış yüzde 72,9 oldu.
Çelikte Türkiye yüzde 50,2, dünya yüzde 33,5 artış kaydetti. İklimlendirme sanayisinde Türkiye'nin yüzde 48,7'lik yükselişine karşılık küresel artış yüzde 11,7 seviyesinde kaldı.
Makine ve aksamlarında da fark belirginleşti. Türkiye'de ihracat birim değeri yüzde 34 artarken dünya genelinde artış yalnızca yüzde 0,6 oldu.
Otomotiv endüstrisinde Türkiye yüzde 31,4, dünya ise yüzde 17,4 artış gösterdi.
MÜCEVHERDE YÜZDE 82,1'LİK DÜŞÜŞ
Veriler, bazı sektörlerde Türkiye'nin küresel eğilimden olumsuz yönde ayrıştığını da gösterdi.
Mücevher sektöründe dünya genelinde ihracat birim değeri yüzde 3,7 yükselirken Türkiye'de yüzde 82,1 geriledi.
Fındık ve mamullerinde küresel ortalama yüzde 3,3 artmasına rağmen Türkiye'de yüzde 26,7 düşüş yaşandı. Çimento, cam ve seramikte Türkiye yüzde 15 gerilerken dünya yüzde 9,9 büyüdü.
Mobilya, kâğıt ve orman ürünlerinde de Türkiye'deki yüzde 12,8'lik düşüşe karşılık dünya ortalaması yüzde 11,2 arttı.
KİMYA VE MADENCİLİKTE ARTIŞ SINIRLI KALDI
İhracat birim değerinin yükseldiği ancak dünya ortalamasının gerisinde kaldığı sektörler de bulunuyor.
Kimyevi maddelerde Türkiye'nin artışı yüzde 1,4 olurken küresel ortalama yüzde 33,7'ye ulaştı. Madencilik ürünlerinde ise Türkiye yüzde 0,9 artış gösterirken dünya genelindeki yükseliş yüzde 68,2 olarak hesaplandı.
Tütün sektöründe Türkiye yüzde 10,4, dünya yüzde 45,7 artış kaydetti. Hububat, bakliyat ve yağlı tohumlarda Türkiye'deki yüzde 6,8'lik yükselişe karşılık dünya ortalaması yüzde 32 oldu.
Tekstil ve hammaddelerinde Türkiye yüzde 14 gerilerken küresel düşüş yüzde 12,8 seviyesinde gerçekleşti.
2015-2024 dönemine ilişkin karşılaştırma, Türkiye'nin ihracat birim değerlerinde sektörlere göre farklı sonuçlar elde ettiğini ortaya koydu.
